Διανύουμε μια περίοδο εξιδανίκευσης του επιχειρείν. Πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για μια επικίνδυνη τάση. Η επιχειρηματικότητα δεν είναι για όλους. Και η προσπάθεια να χωρέσουν όλοι στο ίδιο «κουτί» δημιουργεί περισσότερα προβλήματα απ’ όσα λύνει.
Ωστόσο, τόσο η νέα γενιά επιχειρηματιών όσο και η παλαιότερη καλούνται να αναθεωρήσουν στερεότυπα που όχι μόνο έχουν ξεπεραστεί, αλλά κοστίζουν σε ενέργεια, χρόνο και ανθρώπινες σχέσεις. Η εποχή του «συμβατικού» επιχειρηματία –εκείνου που βασιζόταν αποκλειστικά στο ρίσκο και στις γνωριμίες– έχει παρέλθει. Η μετά-COVID πραγματικότητα το απέδειξε με τρόπο αδιαμφισβήτητο.
Όπως συμβαίνει πάντα, όταν μια παλιά πραγματικότητα καταρρέει, μια νέα αρχίζει να διαμορφώνεται. Το ερώτημα είναι: ποια είναι τα χαρακτηριστικά του μη συμβατικού επιχειρηματία;
1. Λειτουργεί πάνω από τον φόβο του
Ο μη συμβατικός επιχειρηματίας φοβάται. Το γνωρίζει. Και λειτουργεί συνειδητά πάνω από τον φόβο του. Όχι μέσα σε αυτόν, απλά με τη διαχείρισή του. Όχι δίπλα του, αγνοώντας τον. Αλλά μέσα από αυτόν.
Τι φοβάται; Ό,τι φοβόμαστε όλοι. Ότι η πραγματικότητα που βιώνει είναι αντανάκλαση του ίδιου του εαυτού του. Δύσκολη παραδοχή. Όμως απελευθερωτική.
Αναγνωρίζει ότι τα σοβαρότερα προβλήματα της επιχείρησής του –οι σχέσεις με πελάτες, εργαζόμενους ή μετόχους– συχνά καθρεφτίζουν προσωπικά του κενά. Πριν κατηγορήσει την αγορά, τον ανταγωνισμό ή τις συνθήκες, στρέφεται στο τι μπορεί να μάθει ο ίδιος για να βελτιώσει τη στάση του. Μεθοδικά και συστηματικά.
Επίσης, δεν φοβάται τους «εσωτερικούς επιχειρηματίες» — εκείνους τους εργαζόμενους που λειτουργούν σαν η επιχείρηση να είναι δική τους. Δεν τους αντιμετωπίζει ανταγωνιστικά. Αντίθετα, συμφιλιώνεται με τον φόβο της υπέρβασης και επενδύει σε αυτούς. Εκεί συχνά γεννιέται το πραγματικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
2. Γνωρίζει όσα δεν γνωρίζει
Ο μη συμβατικός επιχειρηματίας έχει επίγνωση των ορίων του. Ξέρει τι δεν ξέρει — και δεσμεύεται να το μάθει.
Η δια βίου μάθησή του δεν είναι αφηρημένη ή επιφανειακή. Είναι στοχευμένη, πρακτική και άμεσα συνδεδεμένη με τις ανάγκες της επιχείρησής του. Αναγνωρίζει τα «τυφλά σημεία» του και εργάζεται συστηματικά για να τα καλύψει.
Αποδέχεται την ευαλωτότητα ως στοιχείο ηγεσίας. Δεν κρύβεται πίσω από ένα προσωπείο επιβολής. Η ηγετική του παρουσία είναι σταθερή, ανθρώπινη αλλά αδιαπραγμάτευτη στις αξίες της.
3. Δημιουργεί ουσιαστικές συμμαχίες
Κανείς δεν προχωρά μακριά μόνος του. Ο μη συμβατικός επιχειρηματίας γνωρίζει ότι οι συνεργασίες αποτελούν μοχλό ανάπτυξης.
Τα δύο βασικά κριτήρια επιλογής συνεργατών είναι:
- Συμβατότητα αξιών
- Κατάλληλο timing
Χωρίς κοινό αξιακό υπόβαθρο και σωστή χρονική συγκυρία, ακόμη και η πιο «ελκυστική» συνεργασία δύσκολα αποδίδει.
4. Συνδέεται έμπρακτα με την επιχείρηση και τους ανθρώπους
Δεν φοβάται να «τσαλακώσει» την εικόνα του. Θα βρεθεί στο εργοτάξιο, στο εργαστήριο, στην παραγωγή. Θα ακούσει παράπονα, θα δεχθεί υποδείξεις, θα συμμετάσχει.
Αυτό λέγεται σύνδεση.
Η σχέση με εργαζόμενους και πελάτες δεν είναι θεωρητική έννοια· είναι καθημερινή πρακτική.
5. Δηλώνει ανοιχτά το πάθος του
Δεν περιορίζεται στο «μου αρέσει» ή «είμαι ικανοποιημένος». Δηλώνει ξεκάθαρα: αγαπώ τη δουλειά μου.
Αυτό λέγεται πάθος.
6. Επιλέγει την ακεραιότητα, ακόμη και με κόστος
Λαμβάνει αποφάσεις που θεωρεί σωστές, ακόμη κι αν κοστίζουν σε πελάτες ή βραχυπρόθεσμα έσοδα.
Αυτό λέγεται ακεραιότητα.
7. Θέτει τον πελάτη στο επίκεντρο
Δεν υποτιμά τον πελάτη. Δεν περιμένει παθητικά να έρθει η αγορά σε εκείνον. Χρησιμοποιεί κάθε διαθέσιμο μέσο για να προσεγγίσει ο ίδιος τον πελάτη, να τον κατανοήσει και να οικοδομήσει σχέση εμπιστοσύνης.
Αυτό λέγεται σύγχρονο customer service.
8. Διατηρεί δημιουργικότητα και χιούμορ
Δεν είναι σοβαροφανής. Γελά, αποφορτίζει, δημιουργεί χώρο για ιδέες. Γνωρίζει ότι η καινοτομία συχνά γεννιέται στα «διαλείμματα».
Αυτό λέγεται δημιουργικότητα.
Η νέα ταυτότητα
Η ταυτότητα του μη συμβατικού επιχειρηματία δεν είναι εύκολη υπόθεση. Απαιτεί αυτογνωσία, ξεκάθαρες αξίες, ενεργειακή αντοχή και συνεχή προσωπική εξέλιξη.
Το ενθαρρυντικό στοιχείο; Δεν αφορά την ηλικία. Αφορά τον τρόπο σκέψης, το επίπεδο συνειδητότητας και τη συναισθηματική ωριμότητα.
Ο «νέος» επιχειρηματίας δεν είναι θέμα γενιάς. Είναι θέμα επιλογής. Το ερώτημα δεν είναι αν θέλουμε να ανήκουμε στη φυλή των αντισυμβατικών επιχειρηματιών. Το ερώτημα είναι αν αντέχουμε να γίνουμε μέρος της.
Γράφει η Αγγελική Πλουμά, Certified Engagement Coach, Mentor, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων, Συγγραφέας
