Η Ελλάδα κατέγραψε στην PISA 2025 μικρότερη υποχώρηση των επιδόσεων στα Μαθηματικά σε σύγκριση με τον ΟΟΣΑ-23 και την ΕΕ των 27, ανακόπτοντας για πρώτη φορά έπειτα από δέκα χρόνια τη συνεχή διεύρυνση της απόστασης. Η εικόνα παραμένει επιβαρυμένη: οι επιδόσεις εξακολουθούν να υπολείπονται αισθητά του μέσου όρου του ΟΟΣΑ-23, ενώ το 49,5% των μαθητών στα Μαθηματικά ολοκληρώνει την υποχρεωτική εκπαίδευση χωρίς το βασικό επίπεδο λειτουργικού εγγραμματισμού.
Οι 15χρονοι μαθητές στην Ελλάδα κατέγραψαν πτώση 6 μονάδων στα Μαθηματικά, έναντι 11 μονάδων στον ΟΟΣΑ-23 και 12 στην ΕΕ των 27. Ο ΟΟΣΑ-23 αντιστοιχεί στον μέσο όρο των 23 χωρών που έχουν συμμετάσχει σε όλους τους κύκλους της έρευνας. Στις Φυσικές Επιστήμες η μείωση έφθασε τις 7 μονάδες, έναντι 5 μονάδων και στις δύο ομάδες σύγκρισης, ενώ στην Κατανόηση Κειμένου ήταν 16 μονάδες, όσο στον ΟΟΣΑ-23 και λιγότερο από τις 18 μονάδες στην ΕΕ των 27.
Χαμηλές επιδόσεις με μεγάλες διαφορές μεταξύ σχολείων
Οι διεθνείς επιδόσεις στις Φυσικές Επιστήμες, στα Μαθηματικά και στην Κατανόηση Κειμένου ήταν οι χαμηλότερες από την έναρξη της PISA το 2000. Σε αυτό το περιβάλλον, η μικρότερη ελληνική πτώση στα Μαθηματικά παραπέμπει σε τάση σύγκλισης, ενώ στα άλλα δύο πεδία η απόκλιση σταθεροποιείται. Περίπου 38 σχολεία, από τα οποία 32 δημόσια, κατέγραψαν ανά αντικείμενο επιδόσεις που κυμαίνονταν από επίπεδα κοντά στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ-23 έως και πολύ υψηλότερα από αυτόν.
Οι ελλείψεις στο βασικό επίπεδο δεξιοτήτων παραμένουν εκτεταμένες. Το σχετικό ποσοστό φθάνει το 40,9% στις Φυσικές Επιστήμες και το 43,8% στην Κατανόηση Κειμένου, πέρα από το 49,5% στα Μαθηματικά. Στην Επίλυση Προβλημάτων σε Ψηφιακά Περιβάλλοντα, πεδίο που εξετάστηκε για πρώτη φορά το 2025, η Ελλάδα είχε μέση επίδοση 461 μονάδες έναντι 500 στον ΟΟΣΑ-23 και κατέλαβε την 47η θέση μεταξύ 91 χωρών.
Οι μαθητές περιγράφουν μικρότερη υποστήριξη από τους εκπαιδευτικούς, περιορισμένη χρήση τεχνικών γνωστικής ενεργοποίησης και χαμηλότερη αξιοποίηση ψηφιακών τεχνολογιών και τεχνητής νοημοσύνης στο σχολείο σε σχέση με τον ΟΟΣΑ. Οι διευθυντές αναφέρουν εντονότερες ελλείψεις προσωπικού, ιδιαίτερα σε κοινωνικά ευάλωτες σχολικές μονάδες και στην περιφέρεια, παρότι η αναλογία μαθητών ανά εκπαιδευτικό και το μέγεθος των τάξεων είναι χαμηλότερα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.
Συμμετοχή 6.858 μαθητών από 229 σχολεία
Στην ελληνική έρευνα πήραν μέρος 6.858 μαθητές από 229 σχολεία, καλύπτοντας το 95% του πληθυσμού-στόχου των 101.850 μαθητών, το υψηλότερο ποσοστό συμμετοχής από το 2000. Τα σχολεία του δείγματος ενισχύθηκαν με 4.500 φορητούς υπολογιστές και 2.500 ακουστικά, ενώ θεσμοθετήθηκε αποζημίωση για τους 549 εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν στη διοργάνωση. Δημιουργήθηκε επίσης η πλατφόρμα Skills4Life με θέματα τύπου PISA.
Σε διεθνές επίπεδο, στην PISA 2025 συμμετείχαν 765.000 μαθητές, οι οποίοι εκπροσωπούσαν 33 εκατ. μαθητές από 91 χώρες, δέκα περισσότερες σε σχέση με το 2022. Εκτός από τις Φυσικές Επιστήμες, που αποτέλεσαν το πεδίο εστίασης, αξιολογήθηκαν η Κατανόηση Κειμένου, τα Μαθηματικά και η Επίλυση Προβλημάτων σε Ψηφιακά Περιβάλλοντα. Η αξιολόγηση των Αγγλικών πραγματοποιήθηκε σε 22 χώρες, ανάμεσά τους η Ελλάδα, με τα αποτελέσματα να αναμένονται τον Μάιο του 2027.
Οι παρεμβάσεις έως τον επόμενο κύκλο
Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη δήλωσε ότι η απόσταση από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ-23 παραμένει σημαντική και συνέδεσε την επόμενη φάση με τα 51 νέα και επικαιροποιημένα Προγράμματα Σπουδών, το νέο εκπαιδευτικό υλικό και το Πολλαπλό Βιβλίο, που προβλέπεται να εφαρμοστούν από το σχολικό έτος 2027–2028. Όπως ανέφερε, έχουν εγκριθεί 430 βιβλία, ενώ η Νέα Τράπεζα Θεμάτων θα περιλαμβάνει 12.000 νέα και περίπου 30.000 συνολικά θέματα μαζί με τα επικαιροποιημένα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, έχουν εγκατασταθεί 36.264 διαδραστικοί πίνακες, με στόχο να φθάσουν τους 44.164 μέσα στη χρονιά. Το πρόγραμμα GenAI Empowered Educators έχει επιμορφώσει 535 εκπαιδευτικούς από 37 ειδικότητες, ενώ το Ψηφιακό Φροντιστήριο έχει ξεπεράσει τους 410.000 χρήστες και προσφέρει 477 ώρες ζωντανής διδασκαλίας τον μήνα.
Για την επόμενη PISA το 2029, το υπουργείο σχεδιάζει το FINstart για 40.000 μαθητές, με προϋπολογισμό 4 εκατ. ευρώ, καθώς και ενίσχυση του μαθήματος των Οικονομικών στη Γ΄ Γυμνασίου. Προβλέπει ακόμη οργανωμένη εθνική αξιολόγηση δεξιοτήτων από το Νηπιαγωγείο έως το Λύκειο, μαζί με την Ειδική Αγωγή, με χρηματοδότηση 539.400 ευρώ.
