Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με την επιβολή επιπρόσθετου δασμού 10% στις χώρες που θα ευθυγραμμιστούν με τις «αντι-αμερικανικές πολιτικές των BRICS». Η ανακοίνωση αυτή δεν συνοδεύτηκε από διευκρινίσεις για συγκεκριμένες πολιτικές των BRICS και πραγματοποιήθηκε ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η σύνοδος της ομάδας στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας.
Στην κοινή τους δήλωση, οι ηγέτες των BRICS άσκησαν κριτική σε μονομερή προστατευτικά μέτρα, προειδοποιώντας για τις συνέπειες της αδιάκριτης αύξησης των αμοιβαίων δασμών. Παρότι δεν αναφέρθηκαν ονομαστικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξέφρασαν έντονες ανησυχίες για την αύξηση των μονομερών δασμολογικών και μη δασμολογικών μέτρων που διαταράσσουν το διεθνές εμπόριο και αντιβαίνουν στους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Επεσήμαναν επίσης ότι η αύξηση των περιοριστικών μέτρων μπορεί να πλήξει την παγκόσμια οικονομία και να εντείνει τις υπάρχουσες ανισότητες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social το βράδυ της Κυριακής, δήλωσε ότι «κάθε χώρα που ευθυγραμμίζεται με τις αντι-αμερικανικές πολιτικές των BRICS θα επιβαρύνεται με επιπλέον δασμό 10% χωρίς εξαιρέσεις». Σύμφωνα με αναλυτές, όπως ο Στίβεν Όλσον, πρώην διαπραγματευτής εμπορίου των ΗΠΑ, η τοποθέτηση αυτή φαίνεται να αποτελεί απάντηση στην κριτική των BRICS προς την αμερικανική πολιτική δασμών. Ο Όλσον εκτίμησε ότι ο όρος «αντι-αμερικανικές πολιτικές» αναφέρεται στην πρόθεση των BRICS να ξεπεράσουν το υφιστάμενο αμερικανικό πλαίσιο παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης, ιδιαίτερα στους τομείς των χρηματοοικονομικών και της διεθνούς διοίκησης, χωρίς όμως να διευκρινίζεται πώς θα κρίνεται αυτή η ευθυγράμμιση.
Η ομάδα BRICS, που περιλαμβάνει Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική, Σαουδική Αραβία, Αίγυπτο, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Αιθιοπία, Ινδονησία και Ιράν, χαρακτήρισε τις επιθέσεις κατά του Ιράν ως καταδικαστέες, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει το Ισραήλ ή τις Ηνωμένες Πολιτείες ως υπεύθυνους για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Το μπλοκ των BRICS αυτοπροσδιορίζεται ως φόρουμ πολιτικού και διπλωματικού συντονισμού για χώρες του Παγκόσμιου Νότου και συνεργασία σε διάφορους τομείς. Σύμφωνα με το Carnegie Endowment for International Peace, στόχος της ομάδας είναι να αμφισβητήσει την κυριαρχία των δυτικών θεσμών στην παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση και να περιορίσει τον ρόλο του αμερικανικού δολαρίου στη διεθνή οικονομία.
Στη φετινή σύνοδο, ο Πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ εκπροσωπήθηκε από τον Πρωθυπουργό Λι Τσιανγκ, ενώ ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν συμμετείχε διαδικτυακά λόγω του διεθνούς εντάλματος σύλληψης που εκκρεμεί εις βάρος του από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Σε ερώτηση για τις δηλώσεις Τραμπ, εκπρόσωπος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών τόνισε κατά την τακτική ενημέρωση της Δευτέρας ότι η Κίνα αντιτίθεται σε κάθε χρήση των δασμών ως μέσου άσκησης πίεσης σε άλλες χώρες. Επανέλαβε πως η Κίνα παραμένει αντίθετη σε κάθε εμπορικό ή δασμολογικό πόλεμο, επισημαίνοντας ότι η αυθαίρετη επιβολή δασμών δεν ωφελεί καμία πλευρά, σύμφωνα με μετάφραση του CNBC από τα κινεζικά.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν την αποστολή επιστολών προς τις ενδιαφερόμενες χώρες από τη Δευτέρα, στις οποίες θα αναφέρονται οι επιμέρους δασμολογικές χρεώσεις και όποιες συμφωνίες έχουν επιτευχθεί με τους εμπορικούς εταίρους. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώθηκε και από τον Υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος ανέφερε ότι οι δασμοί που ανακοινώθηκαν τον Απρίλιο θα τεθούν σε ισχύ από την 1η Αυγούστου, και όχι από τις 9 Ιουλίου, για όσες χώρες δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Ο Μπέσεντ διευκρίνισε ότι η 1η Αυγούστου δεν αποτελεί νέα προθεσμία για την επιβολή δασμών, αλλά την ημερομηνία εφαρμογής των μέτρων. Όπως δήλωσε στο CNN, «αν κάποιος θέλει να επισπεύσει τη διαδικασία, μπορεί να το πράξει, ενώ όσοι προτιμούν να επιστρέψουν στους παλαιότερους δασμούς, είναι ελεύθεροι να το επιλέξουν».
Υπενθυμίζεται ότι τον Απρίλιο ο Τραμπ είχε ανακοινώσει αναστολή ενενήντα ημερών στην επιβολή των αυξημένων δασμών που είχε παρουσιάσει νωρίτερα για τους περισσότερους εμπορικούς εταίρους. Η συγκεκριμένη αναστολή λήγει την Τετάρτη, γεγονός που προκαλεί ανησυχία σε επενδυτές και εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών.
