Μετά την ανακοίνωση της προέδρου φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε σήμερα στο Συμβούλιο την πρότασή της για την αναστολή ορισμένων εμπορικών διατάξεων της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της ΕΕ και του Ισραήλ (στο εξής: συμφωνία), καθώς και τις προτάσεις της για κυρώσεις κατά της Χαμάς, εξτρεμιστών υπουργών και βίαιων εποίκων.
Η Επιτροπή αναστέλλει επίσης τη διμερή στήριξή της προς το Ισραήλ, με εξαίρεση τη στήριξη προς την κοινωνία των πολιτών και το Yad Vashem. Συγκεκριμένα, αυτό επηρεάζει τα μελλοντικά ετήσια κονδύλια μεταξύ 2025 και 2027, καθώς και τα εν εξελίξει έργα θεσμικής συνεργασίας με το Ισραήλ και τα έργα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του μηχανισμού περιφερειακής συνεργασίας ΕΕ-Ισραήλ.
Οι προτάσεις αποτελούν συνέχεια της επανεξέτασης της συμμόρφωσης του Ισραήλ με το άρθρο 2 της συμφωνίας, το οποίο διαπίστωσε ότι οι ενέργειες της ισραηλινής κυβέρνησης συνιστούν παραβίαση ουσιωδών στοιχείων που σχετίζονται με τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών. Αυτό δίνει το δικαίωμα στην ΕΕ να αναστείλει μονομερώς τη συμφωνία.
Συγκεκριμένα, η παραβίαση αυτή αναφέρεται στην ταχέως επιδεινούμενη ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα μετά τη στρατιωτική επέμβαση του Ισραήλ, τον αποκλεισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας, την εντατικοποίηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και την απόφαση των ισραηλινών αρχών να προωθήσουν το σχέδιο εποικισμού στη λεγόμενη περιοχή Ε1 της Δυτικής Όχθης, γεγονός που υπονομεύει περαιτέρω τη λύση των δύο κρατών.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε: «Τα φρικιαστικά γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στη Γάζα σε καθημερινή βάση πρέπει να σταματήσουν. Πρέπει να υπάρξει άμεση κατάπαυση του πυρός, απεριόριστη πρόσβαση για όλη την ανθρωπιστική βοήθεια και απελευθέρωση όλων των ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας και αταλάντευτος υπέρμαχος της λύσης των δύο κρατών. Αντικατοπτρίζοντας αυτές τις δεσμεύσεις αρχής και λαμβάνοντας υπόψη τις σοβαρές πρόσφατες εξελίξεις στη Δυτική Όχθη, προτείνουμε να ανασταλούν οι εμπορικές παραχωρήσεις με το Ισραήλ, να επιβληθούν κυρώσεις σε εξτρεμιστές υπουργούς και βίαιους εποίκους και να ανασταλεί η διμερής στήριξη προς το Ισραήλ, χωρίς να επηρεαστεί το έργο μας με την ισραηλινή κοινωνία των πολιτών ή το Yad Vashem.»
Η αναστολή αφορά τις βασικές εμπορικές διατάξεις της συμφωνίας και στην πράξη σημαίνει ότι οι εισαγωγές από το Ισραήλ θα χάσουν την προτιμησιακή πρόσβασή τους στην αγορά της ΕΕ. Ως εκ τούτου, τα εν λόγω εμπορεύματα θα υπόκεινται σε δασμούς στο επίπεδο που εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε άλλη τρίτη χώρα με την οποία η ΕΕ δεν έχει συνάψει συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών.
