Σχεδόν 5.800 πλοία αριθμεί ο ελληνόκτητος στόλος, διατηρώντας το 19,1% της παγκόσμιας χωρητικότητας, όπως αναφέρει η Ετήσια Έκθεση 2025–2026 της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών. Η έκθεση παρουσιάζει την ελληνική ναυτιλία ως κορυφαία δύναμη στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές, με συνολική χωρητικότητα που υπερβαίνει τα 458 εκατ. dwt και με σημαντική παρουσία σε στρατηγικούς τύπους πλοίων, όπως τα δεξαμενόπλοια πετρελαίου, τα πλοία μεταφοράς LNG και τα πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου.
Η εικόνα που αποτυπώνει η ΕΕΕ συνδέει τη θέση του ελληνόκτητου στόλου με το ευρύτερο πλαίσιο του διεθνούς εμπορίου, της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων. Το 2025, το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο αυξήθηκε κατά 1,7% σε σύγκριση με το 2024, φθάνοντας σχεδόν τα 13 δισ. τόνους. Στο ίδιο πλαίσιο, η έκθεση αναφέρει ότι η bulk/tramp ναυτιλία αντιπροσωπεύει πάνω από τα δύο τρίτα των θαλάσσιων μεταφορών και σχεδόν το 85% των συνολικών τονο-μιλίων.
Η θέση του ελληνόκτητου στόλου διεθνώς
Η ελληνική ναυτιλία παραμένει, κατά την ΕΕΕ, ο μεγαλύτερος μεταφορέας εμπορευμάτων μεταξύ τρίτων χωρών παγκοσμίως, καθώς πάνω από το 98% της χωρητικότητας του ελληνόκτητου στόλου εξυπηρετεί μεταφορές προς και από τρίτες χώρες. Εντός του 2025, τα ελληνόκτητα πλοία πραγματοποίησαν πάνω από 175.000 προσεγγίσεις σε λιμάνια 171 χωρών, χωρίς να υπολογίζονται επιβατικά πλοία, κρουαζιερόπλοια και βοηθητικά σκάφη. Η παρουσία αυτή εμφανίζεται ιδιαίτερα σημαντική σε περιοχές όπως η Ασία/Ειρηνικός, η Αφρική, η Μέση Ανατολή και η Νότια Ασία.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η έκθεση σημειώνει ότι η ελληνική ναυτιλία αντιπροσωπεύει το 61% της χωρητικότητας του στόλου που ελέγχεται από την ΕΕ. Το μερίδιο αυτό είναι υψηλότερο σε ορισμένες κατηγορίες στρατηγικής σημασίας, φθάνοντας το 84% στα δεξαμενόπλοια, το 81% στα πλοία μεταφοράς LNG και το 77% στα πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου. Η ΕΕΕ συνδέει τα στοιχεία αυτά με την ενεργειακή, επισιτιστική και εφοδιαστική ασφάλεια της Ευρώπης, καθώς πάνω από το 75% του εξωτερικού εμπορίου της ΕΕ μεταφέρεται με πλοία.
Επενδύσεις και περιβαλλοντική μετάβαση
Η έκθεση καταγράφει αύξηση των επενδύσεων των Ελλήνων πλοιοκτητών σε νεότευκτα πλοία. Σήμερα, 725 πλοία ελληνικών συμφερόντων, συνολικής χωρητικότητας 70 εκατ. dwt, βρίσκονται υπό ναυπήγηση διεθνώς, με συνολική αξία 60 δισ. δολάρια. Σε σχέση με το 2021, οι ελληνικές παραγγελίες εμφανίζονται επτά φορές υψηλότερες σε αριθμό πλοίων και πέντε φορές υψηλότερες σε όρους χωρητικότητας, με έμφαση στα δεξαμενόπλοια, στα πλοία μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου, στα πλοία μεταφοράς LNG και στα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων.
Στο πεδίο της περιβαλλοντικής μετάβασης, η ΕΕΕ αναφέρει ότι ο ελληνόκτητος στόλος βρίσκεται πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο σε όλες τις κατηγορίες περιβαλλοντικού εξοπλισμού που εξετάζει η έκθεση. Ενώ στις αρχές του 2024 ένα στα τρία ελληνικά πλοία ήταν εξοπλισμένο με τουλάχιστον μία τεχνολογία εξοικονόμησης ενέργειας, το ποσοστό αυτό σήμερα ξεπερνά το 50%. Η Ένωση σημειώνει ακόμη ότι ο ελληνικός εμπορικός στόλος αποτελεί παγκοσμίως τον μεγαλύτερο στόλο με δυνατότητα χρήσης εναλλακτικών καυσίμων, τον μεγαλύτερο στόλο με τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας και τον μεγαλύτερο στόλο με SOx scrubbers, σε όρους dwt.
Οι θέσεις της ΕΕΕ για την απανθρακοποίηση
Η ΕΕΕ υποστηρίζει ότι η απανθρακοποίηση της ναυτιλίας απαιτεί παγκόσμιο, ρεαλιστικό και πρακτικά εφαρμόσιμο πλαίσιο. Η έκθεση αναφέρεται στο αποτέλεσμα της Συνόδου MEPC 84 του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, τον Απρίλιο/Μάιο του 2026, ως αφετηρία νέου γύρου συζητήσεων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία. Κατά την Ένωση, μια διεθνής συμφωνία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες της ναυτιλιακής βιομηχανίας και τα δεδομένα της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η ίδια έκθεση διατυπώνει επιφυλάξεις για τα περιφερειακά μέτρα μείωσης εκπομπών, τα οποία, κατά την ΕΕΕ, δημιουργούν κατακερματισμό και επιβαρύνουν την ανταγωνιστικότητα χωρίς αντίστοιχα περιβαλλοντικά οφέλη. Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, η Ένωση αναφέρεται ειδικά στο EU ETS και στον Κανονισμό FuelEU Maritime, υποστηρίζοντας ότι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ συνδέεται με την αναθεώρηση μέτρων που επιβαρύνουν τη ναυτιλία. Παράλληλα, η έκθεση αναγνωρίζει ως θετικές τις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως το Επενδυτικό Σχέδιο για Βιώσιμες Μεταφορές και η Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Ναυτιλιακή Βιομηχανία.
Οικονομική συμβολή και κοινωνικό αποτύπωμα
Σε εθνικό επίπεδο, η ΕΕΕ αναφέρει ότι η ναυτιλία αντιπροσωπεύει άμεσα και έμμεσα το 7-8% του ελληνικού ΑΕΠ και παρέχει περίπου 160.000 έως 200.000 θέσεις εργασίας. Οι εισπράξεις από θαλάσσιες μεταφορές αντιστοιχούν, κατά μέσο όρο, στο 57% των συνολικών εξαγωγών εμπορευμάτων τα τελευταία πέντε χρόνια, ενώ η ελληνική εφοπλιστική κοινότητα εμφανίζεται να επενδύει σχεδόν 1,5 δισ. δολάρια ετησίως σε τομείς της ελληνικής οικονομίας και να διαθέτει περίπου 500 εκατ. δολάρια τον χρόνο για πρωτοβουλίες κοινωνικής ωφέλειας.
Η έκθεση περιλαμβάνει και αναφορά στο κοινωνικό αποτύπωμα της ελληνικής ναυτιλίας. Μέσω της ΣΥΝ-ΕΝΩΣΙΣ και άλλων προγραμμάτων, η ΕΕΕ αναφέρει ότι έχουν προσφερθεί πάνω από 130 εκατ. ευρώ σε δράσεις υγείας, παιδείας, κοινωνικής πρόνοιας, επισιτιστικής βοήθειας, έργα δημοσίου συμφέροντος και διαχείρισης κρίσεων, με άμεση ή έμμεση στήριξη περισσότερων από 3 εκατ. πολιτών. Για τη Θεσσαλία, στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης «Άγιος Νικόλαος», ολοκληρώθηκε η αποκατάσταση και ανακατασκευή 33 σχολικών μονάδων, ενώ για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 το πρόγραμμα «ΣΥΝ-ΕΝΩΣΙΣ για την Παιδεία +100 ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ» θα προσφέρει 365 υποτροφίες.
Στον πρόλογο της έκθεσης, η πρόεδρος της ΕΕΕ, Μελίνα Τραυλού, αναφέρει ότι, σε περίοδο αυξανόμενης αβεβαιότητας, η ναυτιλία επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως δύναμη συνέχειας, σταθερότητας και παγκόσμιας συνοχής. Η ίδια συνδέει τη διατήρηση της ηγετικής θέσης της ελληνικής ναυτιλίας με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, την ενεργειακή μετάβαση, τη θεσμική συνέπεια και τη συλλογική ευθύνη, σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων και αυξημένων κινδύνων για πλοία και ναυτικούς.
