Οι συνομιλίες στη Γενεύη για μια παγκόσμια συνθήκη με στόχο την αντιμετώπιση της κρίσης της πλαστικής ρύπανσης έληξαν την Παρασκευή χωρίς συμφωνία, καθώς η σύνοδος διακόπηκε με την προοπτική να επαναληφθεί σε μεταγενέστερη ημερομηνία. Κατά την 11η ημέρα των διαπραγματεύσεων στα γραφεία των Ηνωμένων Εθνών, τα έθνη παρέμειναν σε αδιέξοδο σχετικά με το εάν η συνθήκη πρέπει να περιορίσει την εκθετική αύξηση της παραγωγής πλαστικού και να επιβάλει παγκόσμιους, νομικά δεσμευτικούς ελέγχους στις τοξικές χημικές ουσίες. Το μεγαλύτερο μέρος του πλαστικού, άλλωστε, παράγεται από ορυκτά καύσιμα.
Η αποτυχία έγινε εμφανής όταν οι αντιπρόσωποι από 184 χώρες δεν συμφώνησαν να χρησιμοποιήσουν κανένα από τα δύο προσχέδια που παρουσίασε ο πρόεδρος της διαπραγματευτικής επιτροπής, Luis Vayas Valdivieso, ως βάση για τις συνομιλίες τους, μια εξέλιξη που θύμισε την αντίστοιχη αποτυχία στη συνάντηση της Νότιας Κορέας πέρυσι. Στην τελική συνεδρίαση, το Youth Plastic Action Network ήταν ο μόνος οργανισμός-παρατηρητής που πρόλαβε να μιλήσει, καθώς οι περαιτέρω παρεμβάσεις διακόπηκαν κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ και του Κουβέιτ. Η σύνοδος ολοκληρώθηκε συμβολικά όταν ο πρόεδρος χτύπησε τη σφύρα του, κατασκευασμένη από ανακυκλωμένα καπάκια πλαστικών μπουκαλιών από χωματερή του Ναϊρόμπι.
Η απογοήτευση ήταν διάχυτη μεταξύ πολλών κρατών. Εκπρόσωποι της Νορβηγίας, της Αυστραλίας και του Τουβαλού εξέφρασαν τη βαθιά τους λύπη, με τη Μαδαγασκάρη να δηλώνει ότι ο κόσμος «περιμένει δράση, όχι αναφορές από εμάς». Η Ευρωπαία Επίτροπος Jessika Roswall παραδέχθηκε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε υψηλότερες προσδοκίες, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι το τελευταίο σχέδιο αποτελεί μια καλή βάση για τον επόμενο γύρο. «Η Γη δεν είναι μόνο δική μας. Είμαστε διαχειριστές για όσους έρθουν μετά από εμάς. Ας εκπληρώσουμε αυτό το καθήκον», τόνισε.
Στον αντίποδα, ισχυρές πετρελαιοπαραγωγές χώρες και η βιομηχανία πλαστικών τάχθηκαν κατά των περιορισμών στην παραγωγή. Η Σαουδική Αραβία έκρινε ότι τα σχέδια δεν είχαν ισορροπία, αν και μαζί με το Κουβέιτ αναγνώρισαν ότι η τελευταία πρόταση λάμβανε περισσότερο υπόψη τις απόψεις άλλων κρατών. Η κινεζική αντιπροσωπεία χαρακτήρισε τον αγώνα «μακρύ μαραθώνιο», δηλώνοντας ότι «αυτή η προσωρινή οπισθοδρόμηση αποτελεί ένα νέο σημείο εκκίνησης για τη σφυρηλάτηση συναίνεσης», με στόχο έναν πλανήτη ελεύθερο από πλαστική ρύπανση για τις μελλοντικές γενιές.
Το τελευταίο σχέδιο, αν και δεν περιελάμβανε ρητό όριο στην παραγωγή, αναγνώριζε ότι τα τρέχοντα επίπεδα παραγωγής και κατανάλωσης είναι «μη βιώσιμα», υπερβαίνουν τις τρέχουσες δυνατότητες διαχείρισης αποβλήτων και προβλέπεται να αυξηθούν περαιτέρω, καθιστώντας αναγκαία μια συντονισμένη παγκόσμια απόκριση. Ο στόχος της συνθήκης αναδιαμορφώθηκε ώστε να βασίζεται σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που θα καλύπτει τον «πλήρη κύκλο ζωής των πλαστικών», προβλέποντας μείωση προϊόντων που περιέχουν «χημικές ουσίες που προκαλούν ανησυχία» καθώς και των πλαστικών μίας χρήσης.
Το θεμελιώδες εμπόδιο παραμένει ο κανόνας της συναίνεσης, τον οποίο υποστηρίζουν σθεναρά χώρες όπως η Ινδία, η Σαουδική Αραβία, το Ιράν, το Κουβέιτ και το Βιετνάμ. Ο Magnus Heunicke, υπουργός Περιβάλλοντος της Δανίας, τόνισε ότι «ένας συμβιβασμός σημαίνει ότι πρέπει να κάμψουμε τις κόκκινες γραμμές μας». Το Ιράν, από την πλευρά του, επέκρινε τις «μη διαφανείς και μη συμπεριληπτικές διαδικασίες για μη ρεαλιστικά στοιχεία», ιδίως για τις χημικές ουσίες. Η αδυναμία προόδου ώθησε οργανώσεις όπως η Greenpeace να ζητήσουν αλλαγή των κανόνων, με το Διεθνές Δίκτυο για την Εξάλειψη των Ρύπων (IPEN) να δηλώνει ότι «η συναίνεση έχει πεθάνει».
Η επιστημονική κοινότητα επιμένει ότι τα δεδομένα είναι σαφή, με περίπου 100 χώρες να τάσσονται υπέρ του περιορισμού της παραγωγής. Η παγκόσμια παραγωγή ξεπερνά τους 400 εκατομμύρια τόνους ετησίως και θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 70% έως το 2040. Η Bethanie Carney Almroth, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ της Σουηδίας και συνεπικεφαλής του Συνασπισμού Επιστημόνων για μια Αποτελεσματική Συνθήκη για τα Πλαστικά, δήλωσε ότι η επιστήμη υποστηρίζει την ανάγκη αντιμετώπισης ολόκληρου του κύκλου ζωής του πλαστικού, αρχής γενομένης από την παραγωγή. «Η επιστήμη δεν έχει αλλάξει», κατέληξε. «Δεν μπορεί να υποβαθμιστεί μέσω διαπραγματεύσεων».
