Οι στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με έμφαση στην οικονομική ανταγωνιστικότητα και την κοινή άμυνα, βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης που είχε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, António Costa. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η ενίσχυση της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας, η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, το μεταναστευτικό, καθώς και οι κρίσιμες εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
Στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε τη σταθερή θέση της Ελλάδας υπέρ της ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης. Με αφορμή την πρόσφατη παραβίαση του εναέριου χώρου της Πολωνίας, τόνισε την ανάγκη για τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου, το οποίο θα μπορεί να υποστηρίζει αμυντικά εγχειρήματα κοινού ενδιαφέροντος, όπως η αντιαεροπορική και η αντιπυραυλική προστασία. Θέτοντας το πλαίσιο για τη συμμετοχή τρίτων χωρών σε μια τέτοια αρχιτεκτονική, ο Πρωθυπουργός δήλωσε ότι σε αυτή «δεν μπορούν να μετέχουν χώρες οι οποίες απειλούν ακόμα με πόλεμο μέλη της Ένωσης».
Στο γεωπολιτικό πεδίο, οι συζητήσεις κάλυψαν τις δύο μεγάλες εστίες έντασης. Για την Ουκρανία, ο Πρωθυπουργός επιβεβαίωσε τη στήριξη σε μια ειρηνευτική διαδικασία που θα διεξαχθεί με τη συμμετοχή του Κιέβου και θα βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο, με σεβασμό στο «απαραβίαστο των συνόρων» και με την παροχή εγγυήσεων ασφαλείας, όπως η «ισχυρή αποτρεπτική δυνατότητα των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων». Για τη Μέση Ανατολή, εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση στη Γάζα, αναφερόμενος ειδικά στην παραβίαση της εδαφικής κυριαρχίας του Κατάρ. Επανέλαβε τη στήριξη στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες των ΗΠΑ, του Κατάρ και της Αιγύπτου, υπενθυμίζοντας παράλληλα την έμπρακτη ανθρωπιστική βοήθεια της Ελλάδας, η οποία περιλαμβάνει και ρίψεις υλικού από την Πολεμική Αεροπορία.
Η οικονομική ατζέντα και το μέλλον του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού αποτέλεσαν κεντρικό πυλώνα των συνομιλιών. Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα προσέρχεται στη διαπραγμάτευση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο με σαφείς στόχους, υπογραμμίζοντας τη σημασία της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για τη μακροχρόνια οικονομική ανάπτυξη στο σύνολο των κρατών μελών. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, διασφαλίζοντας ίσες ευκαιρίες χρηματοδότησης για όλες τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους και προέλευσης.
Κατά τη διάρκεια των δηλώσεων, και απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με την πρόοδο στην εφαρμογή των εκθέσεων των Mario Draghi και Enrico Letta, ο Πρωθυπουργός άσκησε κριτική για την καθυστέρηση που παρατηρείται. Έκανε λόγο για μια «αίσθηση καθυστέρησης και χαμένου χρόνου» στην προσπάθεια μετουσίωσης των θεωρητικών προτάσεων σε πρακτικές πολιτικές, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι την ίδια αίσθηση συμμερίζεται και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Τόνισε δε, πως θα ήταν «πολύ αρνητικό για την Ευρώπη αν αυτή η μελέτη καταλήξει απλά σε ένα συρτάρι ως ένα σημείο αναφοράς μίας ενδιαφέρουσας άσκησης επί χάρτου, που δεν μετουσιώθηκε ποτέ στην πραγματικότητα».
Για να τεκμηριώσει την κριτική του, ο Πρωθυπουργός παρέθεσε συγκεκριμένους τομείς όπου η πρόοδος είναι απογοητευτική. Αναφέρθηκε στις καθυστερήσεις που παρατηρούνται σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την προώθηση μιας οριζόντιας νομοθεσίας (omnibus) για τη μείωση της γραφειοκρατίας, στα «δειλά βήματα» που έχουν γίνει για μια κοινή ενεργειακή πολιτική, καθώς και στη δεκαετή στασιμότητα στα ζητήματα της τραπεζικής ένωσης και της Ένωσης Αποταμίευσης και Επενδύσεων. Μετέφερε, επίσης, το αίτημα των νεοφυών επιχειρήσεων για τη δημιουργία ενός «28ου νομικού καθεστώτος» που θα τους επιτρέψει να αξιοποιήσουν πλήρως την ενιαία αγορά.
Ο κ. Μητσοτάκης συνέδεσε ευθέως το ύψος των ευρωπαϊκών φιλοδοξιών με τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία, προειδοποιώντας πως «αν η συζήτηση για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό, το MFF, αρχίσει στη λογική ότι πρέπει να το μικρύνουμε, τότε θα μικρύνουμε και τις φιλοδοξίες μας». Επανέλαβε την πρότασή του για ένα διακριτό χρηματοδοτικό εργαλείο για την άμυνα, ένα «μικρό NextGenerationEU ειδικά για την άμυνα». Τέλος, αναφέρθηκε και στο μεταναστευτικό, το οποίο, με αφορμή τις πρόσφατες αφίξεις στην Κρήτη, χαρακτήρισε ως ένα ζήτημα με συνέπειες στην κοινωνία, την οικονομία και την ασφάλεια, τονίζοντας την ανάγκη για συντονισμένη ευρωπαϊκή προσπάθεια προστασίας των εξωτερικών συνόρων και στήριξης των κρατών πρώτης γραμμής.
