Η υπογραφή της Κοινής Δήλωσης για τις νομοθετικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2026 πραγματοποιήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες, επισφραγίζοντας τη δέσμευση των τριών θεσμικών οργάνων για μια νέα εποχή δράσης. Η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola, η Δανή Πρωθυπουργός Mette Frederiksen και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen συνυπέγραψαν το κείμενο που θέτει ως άξονες την ενότητα, την ταχύτητα και τη φιλοδοξία. Η συμφωνία αυτή βασίζεται στις Πολιτικές Κατευθυντήριες Γραμμές 2024-2029 και τη Στρατηγική Ατζέντα, στοχεύοντας στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της Ένωσης. Η νομοθετική δράση θα επικεντρωθεί στην προστασία των συμφερόντων πολιτών και επιχειρήσεων μέσω ενός φιλόδοξου σχεδίου απλούστευσης και της ταχείας έγκρισης του επόμενου προϋπολογισμού.
Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και ασφάλειας αναδεικνύεται σε κυρίαρχο πυλώνα για το 2026, με στόχο την επίτευξη πλήρους αμυντικής ετοιμότητας έως το 2030. Η Ένωση προωθεί τη συνεργασία και την κινητοποίηση επενδύσεων για την προστασία των κρίσιμων υποδομών και την ενίσχυση της στρατιωτικής κινητικότητας. Οι νομοθετικές πρωτοβουλίες θα επικεντρωθούν στην κοινή ανάπτυξη και προμήθεια αμυντικών προϊόντων, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση και δημιουργώντας μια πραγματική ενιαία αγορά αμυντικού υλικού. Παράλληλα, επιβεβαιώνεται η αδιάλειπτη στήριξη στην Ουκρανία και η ενταξιακή πορεία των υποψηφίων χωρών βάσει των επιδόσεών τους. Κρίσιμος στόχος παραμένει η οριστική απεξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, διασφαλίζοντας την ενεργειακή κυριαρχία και τη διαρκή ειρήνη στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Στο πεδίο της οικονομίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση εστιάζει στην άρση των εμποδίων που περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα, δίνοντας έμφαση στην πρόσβαση σε κεφάλαια και τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Η ολοκλήρωση της Ενεργειακής Ένωσης έως το 2030 και η ενίσχυση της τεχνολογικής κυριαρχίας αποτελούν κεντρικές επιδιώξεις, με την Τεχνητή Νοημοσύνη να καταλαμβάνει εξέχουσα θέση στις επενδυτικές προτεραιότητες. Η οικονομική ασφάλεια θα θωρακιστεί μέσω της μείωσης των στρατηγικών εξαρτήσεων και της ενίσχυσης των εφοδιαστικών αλυσίδων, ενώ οι δημόσιες προμήθειες θα λειτουργήσουν ως κίνητρο για επενδύσεις εντός της Ευρώπης. Η Ένωση παραμένει προσηλωμένη στην πράσινη μετάβαση, διασφαλίζοντας ότι θα είναι ρεαλιστική, κοινωνικά δίκαιη και οικονομικά αποδοτική, διατηρώντας παράλληλα την παγκόσμια ηγετική της θέση στην καινοτομία.
Η κοινωνική ατζέντα για το 2026 δίνει προτεραιότητα στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Το «Ευρωπαϊκό Σχέδιο για Προσιτή Στέγαση» αποτελεί μια καινοτόμο πρωτοβουλία που στοχεύει στην ανακούφιση των πολιτών από το αυξημένο κόστος διαβίωσης, συμπληρώνοντας τις εθνικές πολιτικές των κρατών μελών. Ταυτόχρονα, η Ένωση θα εργαστεί για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των αγροτών και των αλιέων, διασφαλίζοντας ισότιμους όρους ανταγωνισμού και την προστασία της φυσικής κληρονομιάς. Η κοινωνική και εδαφική συνοχή παραμένει θεμελιώδης επιδίωξη, με στόχο την ανάπτυξη περιφερειών που θα είναι βιώσιμες και συμπεριληπτικές. Οι δράσεις αυτές συνδέονται άμεσα με τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων, προάγοντας την ευημερία και την ποιότητα ζωής σε ολόκληρη την επικράτεια.
Η διαχείριση της μετανάστευσης και η προστασία των δημοκρατικών αξιών αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του νομοθετικού προγραμματισμού. Η πλήρης εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας και η επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής αποτελούν βασικές δεσμεύσεις, παράλληλα με την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και της εργαλειοποίησης των μεταναστών. Στο εσωτερικό, η ΕΕ ενισχύει τους μηχανισμούς για το κράτος δικαίου και την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, όπως η παραπληροφόρηση και οι ξένες παρεμβάσεις. Η διασφάλιση ενός ασφαλούς διαδικτυακού περιβάλλοντος, ειδικά για την προστασία των ανηλίκων, και η στήριξη της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας κρίνονται απαραίτητες για τη θωράκιση της δημοκρατίας. Σε διεθνές επίπεδο, η Ένωση θα συνεχίσει να προβάλλει σταθερότητα και αλληλεγγύη, προασπίζοντας τα ανθρώπινα δικαιώματα και ενισχύοντας τις παγκόσμιες εταιρικές σχέσεις της.
Προσδιορίζονται δέκα νομοθετικές προτάσεις που θα αποτελέσουν την αιχμή του δόρατος για το 2026. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν το 28ο καθεστώς για τις καινοτόμες εταιρείες, το πακέτο για την αυτοκινητοβιομηχανία, η Πράξη για τα Κρίσιμα Φάρμακα και το σχέδιο για την προσιτή στέγαση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα πακέτα απλούστευσης Omnibus που καλύπτουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, την αμυντική ετοιμότητα και τον ψηφιακό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της Τεχνητής Νοημοσύνης και της κυβερνοασφάλειας. Η λίστα συμπληρώνεται από τον Κανονισμό για τις Επιστροφές, τις προτάσεις για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, καθώς και τις τομεακές ρυθμίσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Η στοχευμένη αυτή ατζέντα αποσκοπεί στη μείωση των ρυθμιστικών βαρών και την ταχεία υλοποίηση πολιτικών που ενισχύουν την οικονομική ανάπτυξη.
