Την υιοθέτηση επιταχυνόμενων αποσβέσεων για παραγωγικές επενδύσεις θέτει στο επίκεντρο νέα μελέτη του Εργαστηρίου Βιομηχανικής & Ενεργειακής Οικονομίας του ΕΜΠ, που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας. Η μελέτη παρουσιάστηκε στην εκδήλωση «Ξεκλειδώνοντας τις Παραγωγικές Επενδύσεις» και εξετάζει τον ρόλο των ταχύτερων αποσβέσεων ως εργαλείου για την ενίσχυση της ρευστότητας, την επιτάχυνση επενδυτικών αποφάσεων και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας.
Το ζήτημα αποκτά σημασία καθώς το ισχύον πλαίσιο αποσβέσεων για μηχανήματα και μηχανολογικό εξοπλισμό βασίζεται σε σταθερό ετήσιο συντελεστή, με αποτέλεσμα μια βιομηχανική επένδυση να απαιτεί έως και 10 έτη για να αποσβεστεί πλήρως. Η μελέτη σημειώνει ότι αυτό το πλαίσιο μπορεί να λειτουργεί ανασταλτικά για επιχειρήσεις με υψηλές κεφαλαιουχικές δαπάνες, ειδικά σε περιβάλλον αυξημένου κόστους χρηματοδότησης, ενεργειακών πιέσεων και διεθνούς ανταγωνισμού.
Οι αποσβέσεις στο επίκεντρο της συζήτησης
Η παρουσίαση της μελέτης έγινε από τον Άγγελο Τσακανίκα, Καθηγητή Οικονομικής Αξιολόγησης Συστημάτων Τεχνολογίας, Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας στη Σχολή Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ και Διευθυντή του ΕΒΕΟ. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ανάγκη για πρακτικά εργαλεία που μειώνουν το βάρος της επενδυτικής απόφασης και δημιουργούν προϋποθέσεις για ταχύτερη αναβάθμιση του παραγωγικού εξοπλισμού.
Οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να ανακτούν γρηγορότερα το κόστος επενδύσεων σε πάγιο εξοπλισμό, ενισχύοντας τη διαθέσιμη ρευστότητα στα πρώτα έτη του επενδυτικού κύκλου. Με αυτή τη λογική, η μελέτη τις παρουσιάζει ως εργαλείο αναπτυξιακής και βιομηχανικής πολιτικής, πέρα από τη στενή φορολογική τους διάσταση.
Οι επιδράσεις σε ρευστότητα και επενδύσεις
Με βάση τα ευρήματα που παρουσιάστηκαν, η εφαρμογή ταχύτερων αποσβέσεων μπορεί να οδηγήσει σε θετικές επιδράσεις περίπου €504 εκατ. στο ΑΕΠ από την υλοποίηση νέων επενδύσεων, καθώς και σε άνω των €158 εκατ. στα δημόσια έσοδα. Η μελέτη αναφέρεται επίσης σε σημαντική επίδραση στην ανάπτυξη της απασχόλησης, παρουσιάζοντας το μέτρο ως μηχανισμό χρονικής μετάθεσης φορολογικών εσόδων και όχι ως μόνιμη δημοσιονομική επιβάρυνση.
Η δημοσιονομική διάσταση του μέτρου συνδέεται με το ότι οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις μεταθέτουν χρονικά φορολογικά έσοδα, αντί να δημιουργούν καθαρό δημοσιονομικό κόστος. Η απώλεια, όπως αναφέρει η μελέτη, μπορεί να αντισταθμιστεί από την αύξηση των επενδύσεων και τις πολλαπλασιαστικές επιδράσεις στην οικονομική δραστηριότητα.
Η ευρωπαϊκή εμπειρία και η Ελλάδα
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη διεθνή εμπειρία, καθώς αντίστοιχα εργαλεία χρησιμοποιούνται ήδη σε ευρωπαϊκές και διεθνείς οικονομίες για την ενθάρρυνση ιδιωτικών επενδύσεων, την τεχνολογική αναβάθμιση και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα. Η Ιωάννα Μητρογιάννη, Αναπληρώτρια Επικεφαλής της Διεύθυνσης Φορολογίας Εταιρειών στη Γενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέφερε ότι 20 από τα 27 κράτη-μέλη εφαρμόζουν σχετικούς μηχανισμούς.
Η σύγκριση με άλλες χώρες συνδέθηκε στην εκδήλωση με την ανάγκη να εξετάσει η Ελλάδα πιο ευέλικτα και ανταγωνιστικά εργαλεία για τη στήριξη της παραγωγικής της βάσης. Το υλικό αναφέρει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση συστήνει στα κράτη-μέλη την ταχύτερη φορολογική απόσβεση για επενδύσεις σε πάγια στοιχεία καθαρής τεχνολογίας, ενώ η Ελλάδα έχει υιοθετήσει παρόμοια κατεύθυνση σε ορισμένες δέσμες στρατηγικών επενδύσεων, με περιορισμένο όμως πεδίο εφαρμογής.
Οι θέσεις της βιομηχανικής πλευράς στην εκδήλωση
Ο Πάνος Λώλος, Πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Στερεάς Ελλάδας, τόνισε ότι η ελληνική βιομηχανία χρειάζεται εργαλεία που μετατρέπουν την επενδυτική πρόθεση σε επενδυτική πράξη. Όπως ανέφερε, οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις μπορούν να στηρίξουν τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, να επιταχύνουν τον εκσυγχρονισμό του παραγωγικού εξοπλισμού και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Στην ίδια εκδήλωση συμμετείχε και ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος, Πρόεδρος του ΣΕΒ, ο οποίος σημείωσε ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο 17% ως προς τις επενδύσεις, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 21%. Ο ίδιος επισήμανε ότι, στο πλαίσιο ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, οι επιταχυνόμενες αποσβέσεις αποτελούν εργαλείο ενίσχυσης των παραγωγικών επενδύσεων, με οριζόντιο χαρακτήρα και μειωμένη ανάγκη πολλαπλών εγκρίσεων από τη δημόσια διοίκηση.
Στο σύνολό της, η συζήτηση μετατοπίζει το θέμα των αποσβέσεων από το στενό λογιστικό πεδίο στη βιομηχανική πολιτική. Για την ελληνική παραγωγή, το βασικό ζητούμενο είναι η διαμόρφωση συνθηκών που επιτρέπουν περισσότερες επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, ταχύτερους επενδυτικούς κύκλους και ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας αποκτά αυξημένο βάρος στην ευρωπαϊκή οικονομική ατζέντα.
