Ο Αλέξανδρος Μανιατόπουλος, CEO της Yodiwo, μιλάει στο BizNow για το νέο Yodiwo DIY Sustainability Marketplace και εξηγεί πώς η βιωσιμότητα μπορεί να περάσει από τη σφαίρα της πολύπλοκης συμμόρφωσης στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων. Περιγράφει ένα μοντέλο self-serve εργαλείων που απευθύνεται τόσο σε μικρομεσαίες όσο και σε μεγαλύτερες εταιρείες, με στόχο να κάνει τα δεδομένα ESG, την αξιολόγηση κινδύνων, το ανθρακικό αποτύπωμα και τη συμμόρφωση με απαιτήσεις όπως το CBAM πιο άμεσα, πιο προσιτά και πιο αξιοποιήσιμα. Όπως τονίζει, η βιωσιμότητα μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, σε μια αγορά όπου οι απαιτήσεις από τράπεζες, πελάτες και εφοδιαστικές αλυσίδες γίνονται ολοένα πιο πιεστικές.
Κύριε Μανιατόπουλε, η Yodiwo μόλις λανσάρισε το “Yodiwo DIY Sustainability Marketplace“. Ποια ήταν η κύρια αφορμή και το όραμα πίσω από τη δημιουργία αυτού του self-serve marketplace;
Η αφορμή έρχεται από την ίδια την αγορά.
Από τη μία, βλέπουμε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να πιέζονται για δεδομένα βιωσιμότητας από τράπεζες, μεγάλους πελάτες και τις εφοδιαστικές αλυσίδες στις οποίες ανήκουν, χωρίς να διαθέτουν τον προϋπολογισμό ή την εξειδίκευση που απαιτούσαν οι παραδοσιακές προσεγγίσεις.
Από την άλλη, μεγαλύτερες εταιρείες: ακόμα και σήμερα πολλές από αυτές παλεύουν με υπολογιστικά φύλλα Excel για να καλύψουν εξειδικευμένες ανάγκες που δεν αφορούν μόνο τη συμμόρφωσή τους με κανονιστικά πλαίσια, αλλά και τα ίδια τους τα οικονομικά αποτελέσματα. Πάρτε για παράδειγμα τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα, το CBAM, που αφορά εκατοντάδες επιχειρήσεις στην Ελλάδα: όχι μόνο ξοδεύουν άσκοπα πολύτιμους ανθρωπομήνες αλλά, το χειρότερο, λάθη και παραλείψεις μπορούν να οδηγήσουν σε απώλειες δεκάδων ή και εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.
Θελήσαμε λοιπόν να παρέχουμε εργαλεία «επιπέδου ειδικού», που οι επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους και κλάδου, τα τρέχουν μόνες τους, χωρίς πολυπλοκότητα, χωρίς αναμονή, χωρίς προϋπολογισμό έξι ψηφίων.
Πιο βαθιά όμως, πιστεύουμε στη βιωσιμότητα ως μοχλό ανάπτυξης, όχι ως αγγαρεία συμμόρφωσης. Γι’ αυτό σχεδιάσαμε το Marketplace ώστε μια μικρή επένδυση να μετατρέπεται σε πραγματικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Ο όρος “DIY” (Do-It-Yourself) δεν είναι κάτι που συναντάμε συχνά στον τομέα του ESG και της βιωσιμότητας. Πώς καταφέρατε να μετατρέψετε μια παραδοσιακά περίπλοκη διαδικασία σε μια “plug-and-play” εμπειρία;
Κάθε εργαλείο είναι καθοδηγούμενο βήμα-βήμα: ο χρήστης απαντά σε δομημένα ερωτηματολόγια, οι υπολογισμοί τρέχουν αυτόματα μέσω αλγορίθμων που δεν χρειάζεται ούτε να υλοποιήσει ούτε καν να γνωρίζει, και το τελικό report παράγεται με ένα κλικ.
Η τεχνητή νοημοσύνη, το AI, παίζει εδώ καθοριστικό ρόλο: ο χρήστης μπορεί να δει τι κάνουν ομοειδείς εταιρείες ή ο ανταγωνισμός, να αποκωδικοποιήσει πολύπλοκα τεχνικά κείμενα χωρίς βαθιά εξειδίκευση, και να παράγει αφηγηματικό περιεχόμενο έτοιμο να ενσωματωθεί στις αναφορές του.
Πήραμε δηλαδή διαδικασίες που παραδοσιακά απαιτούσαν εβδομάδες και τις μετατρέψαμε σε ροές που ο πελάτης ολοκληρώνει στον δικό του ρυθμό.
Θέλω όμως να είμαι σαφής: το μοντέλο δεν στρέφεται ενάντια στους συμβούλους, το αντίθετο. Οι σύμβουλοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα ίδια εργαλεία για να κλιμακώσουν την πρακτική τους, δίνοντας στους πελάτες τους πρόσβαση και αναβαθμίζοντας αισθητά την ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρουν.
Γι’ αυτό άλλωστε έχουμε διαμορφώσει ειδικά πακέτα με προνομιακές τιμές για συμβούλους εταιρικής βιωσιμότητας και συμμόρφωσης.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (SMEs) συχνά θεωρούν το ESG ως ένα ακριβό «προνόμιο» των μεγάλων πολυεθνικών. Πώς έρχεται το νέο σας Marketplace να ανατρέψει αυτή την αντίληψη;
Την ανατρέπουμε πρώτα απ’ όλα μέσω του τιμολογιακού μοντέλου. Η αρχή μας είναι “ξεκινάς δωρεάν, πληρώνεις μόνο όταν εξάγεις”: μπαίνεις, συμπληρώνεις όλα σου τα δεδομένα, κάνεις απεριόριστες διορθώσεις χωρίς κανένα κόστος, και πληρώνεις μόνο όταν είσαι έτοιμος να παράξεις το επίσημο report σου.
Έτσι, για παράδειγμα, μια πλήρης VSME ESG αναφορά ξεκινά από €1.500 ανά έτος, μέγεθος που απέχει παρασάγγας από το κόστος της εξωτερικής ανάθεσης που γνώριζε μέχρι σήμερα η αγορά.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να γίνει φθηνότερο το ESG, αλλά να πάψει να είναι θέμα προϋπολογισμού το αν μια επιχείρηση μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της. Όταν το εργαλείο κοστίζει όσο μια μικρή λειτουργική δαπάνη, η βιωσιμότητα παύει να είναι προνόμιο μεγέθους.
Τέλος, την ανατρέπουμε δίνοντας στις SMEs τη δυνατότητα να πάρουν από την εργαλειοθήκη μας ακριβώς το εργαλείο που χρειάζονται, χωρίς να επιβαρύνονται με το κόστος άλλων εργαλείων που ποτέ δεν θα χρησιμοποιήσουν, μόνο και μόνο επειδή έρχονται ως αναπόσπαστα μέρη μιας μεγάλης πλατφόρμας, πολύπλοκης τόσο στην εκμάθηση όσο και στη χρήση.
Στην παρουσίαση του Marketplace αναφέρετε ότι δεν απαιτείται σε βάθος εξειδίκευση, IT setup ή εξωτερική υποστήριξη. Πόσο εύκολο είναι πρακτικά για μια μικρή επιχείρηση να ξεκινήσει και τι είδους εργαλεία θα βρει διαθέσιμα;
Στην πράξη, δεν χρειάζεσαι ESG εξειδίκευση. Τα καθοδηγούμενα ερωτηματολόγια σε περνούν από κάθε σημείο δεδομένων, εξηγώντας τι ζητείται και γιατί, ενώ ένα ενσωματωμένο knowledge hub απαντά στις απορίες σου στην πορεία.
Οι περισσότερες μικρές επιχειρήσεις ολοκληρώνουν την πρώτη τους αναφορά με στοιχεία που ήδη έχουν στα χέρια τους: λογαριασμούς ενέργειας, υδάτινων πόρων, οικονομικά στοιχεία, αριθμό προσωπικού, στοιχεία προμηθειών, πιστοποιήσεις που τυχόν έχουν λάβει.
Όσο για το τι θα βρει διαθέσιμο, η εργαλειοθήκη περιλαμβάνει σήμερα έξι εργαλεία, καθένα από τα οποία καλύπτει μια συγκεκριμένη υποχρέωση από άκρη σε άκρη:
VSME ESG Reporting: δομημένες, συμβατές ESG αναφορές για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ευθυγραμμισμένες με το πρότυπο VSME.
Carbon Emission Calculator: υπολογισμός ανθρακικού αποτυπώματος Scope 1, 2 & 3 με επαληθευμένους συντελεστές εκπομπών.
ESRS DMA: Διπλή Αξιολόγηση Ουσιαστικότητας για το CSRD, καθοδηγούμενη από παγκόσμια βάση IRO ανά κλάδο.
Climate Risk Assessment: αξιολόγηση φυσικού κλιματικού κινδύνου ανά πάγιο, με έξοδο συμβατή με TCFD, ISSB και ESRS E1.
Supplier Sustainability Assessment: αξιολόγηση και βαθμολόγηση ESG σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, με δεδομένα έτοιμα για Scope 3.
CBAM Management: συμμόρφωση με τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα, από τα δεδομένα προμηθευτών έως τη διαχείριση πιστοποιητικών και την τελική δήλωση.
Ο πελάτης ξεκινά με ένα εργαλείο και προσθέτει κι άλλα καθώς μεγαλώνουν οι ανάγκες του. Δεν είναι αναγκασμένος να υιοθετήσει όλη την πλατφόρμα από την πρώτη μέρα.
Ποια είναι τα άμεσα, χειροπιαστά οφέλη που αποκομίζει μια επιχείρηση χρησιμοποιώντας τα εργαλεία της πλατφόρμας; Πόσο γρήγορα μπορεί να δει «ESG αποτελέσματα»;
Τα οφέλη είναι άμεσα και, κυρίως, μετρήσιμα σε χρόνο. Μια VSME ESG αναφορά που παραδοσιακά απαιτούσε μήνες, με τα εργαλεία μας ολοκληρώνεται από τις περισσότερες επιχειρήσεις σε λιγότερο από μία ώρα.
Τα δεδομένα Scope 1 και 2 για το ανθρακικό αποτύπωμα μπαίνουν συνήθως μέσα σε μία ώρα από υπάρχοντα παραστατικά, και ο ίδιος ο υπολογισμός γίνεται σε δευτερόλεπτα.
Ακόμη και η Διπλή Αξιολόγηση Ουσιαστικότητας (Double Materiality Assessment), που χειροκίνητα παίρνει 8 έως 12 εβδομάδες, εδώ συμπιέζεται σε μέρες.
Το πιο χειροπιαστό όφελος όμως δεν είναι μόνο η ταχύτητα. Είναι ότι η επιχείρηση αποκτά κάτι που μπορεί αμέσως να βάλει πάνω στο τραπέζι: μια αναφορά που στέκεται απέναντι σε τράπεζα, μεγάλο πελάτη ή επενδυτή. Παύει δηλαδή να είναι ευάλωτη όταν της ζητούν δεδομένα βιωσιμότητας.
Και υπάρχει ένα δεύτερο, λιγότερο προφανές όφελος: κάθε αναφορά αφήνει πίσω της ένα δομημένο, επαναχρησιμοποιήσιμο σύνολο δεδομένων. Έτσι, η επόμενη χρονιά απαιτεί ένα κλάσμα της προσπάθειας – δεν ξεκινάς ποτέ ξανά από το μηδέν.
Καθώς οι τράπεζες και οι μεγάλες εφοδιαστικές αλυσίδες (supply chains) πιέζουν πλέον έντονα τις SMEs για δεδομένα βιωσιμότητας, θεωρείτε ότι η υιοθέτηση τέτοιων DIY ψηφιακών εργαλείων αποτελεί πλέον ζήτημα επιβίωσης και ανταγωνιστικότητας για την αγορά;
Ναι, το βλέπουμε ξεκάθαρα έτσι και η αγορά το έχει ήδη μετατρέψει από προαιρετική επιλογή σε εμπορική απαίτηση.
Όταν μια τράπεζα συνδέει τους όρους χρηματοδότησης με ESG δεδομένα, ή όταν ένας μεγάλος πελάτης ζητά αποτύπωμα άνθρακα και πολιτικές governance ως προϋπόθεση για να ανανεώσει ένα συμβόλαιο, η μικρομεσαία επιχείρηση δεν έχει πια την πολυτέλεια να το αναβάλει.
Το σημαντικό είναι ότι αυτή η πίεση φτάνει στις SMEs ανεξάρτητα από το αν εμπίπτουν οι ίδιες στο CSRD. Δεν χρειάζεται να είσαι υπόχρεος για να σου ζητηθούν τα δεδομένα, αρκεί να είσαι προμηθευτής κάποιου που είναι.
Και δεν είναι μόνο το ESG.
Θα αναφερθώ και πάλι στο CBAM: Σύμφωνα με ανάλυση της Grant Thornton, στην Ελλάδα δραστηριοποιούνται πάνω από 400 επιχειρήσεις που εισάγουν προϊόντα εντός του πεδίου εφαρμογής του μηχανισμού και στην πλειονότητά τους δεν διαθέτουν τις δομές παρακολούθησης και αναφοράς που απαιτούνται.
Στην πράξη, πολλές δεν έχουν ακόμη σαφή εικόνα για το τι θα κληθούν να πληρώσουν ως κόστος άνθρακα για τις εισαγωγές τους.
Αυτό είναι, ουσιαστικά, άγνοια κινδύνου και μπορεί να έχει σοβαρή επίπτωση στην ανταγωνιστικότητά τους όταν το κόστος εμφανιστεί.
Άρα η υιοθέτηση τέτοιων εργαλείων είναι ταυτόχρονα αμυντική και επιθετική κίνηση: αμυντική, γιατί προστατεύει υπάρχουσες σχέσεις και συμβόλαια. Επιθετική, γιατί μια επιχείρηση που έχει τα δεδομένα της έτοιμα κερδίζει διαγωνισμούς και ανοίγει πόρτες που για τον απροετοίμαστο ανταγωνισμό παραμένουν κλειστές.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα προσιτά DIY εργαλεία δεν είναι απλώς βολικά, είναι ο πιο ρεαλιστικός τρόπος για να μείνει μια SME στο παιχνίδι.
Η Yodiwo έχει μακρά και επιτυχημένη πορεία σε deep-tech λύσεις. Πώς ενσωματώνεται αυτή η τεχνολογική σας υπεροχή στα self-serve εργαλεία του Marketplace;
Η τεχνολογική μας βάση είναι ακριβώς αυτό που κάνει εφικτή την απλότητα.
Πίσω από κάθε απλή φόρμα υπάρχει σοβαρή μηχανική: επαληθευμένες βάσεις συντελεστών εκπομπών από διεθνείς πηγές όπως οι IPCC, DEFRA, IEA, EPA και EEA, μια παγκόσμια βάση κινδύνων, επιπτώσεων και ευκαιριών ανά κλάδο που τροφοδοτεί τη Διπλή Αξιολόγηση Ουσιαστικότητας, και μοντελοποίηση κλιματικού κινδύνου που καλύπτει έξι τύπους φυσικών κινδύνων και τρία σενάρια IPCC, με χρονικό ορίζοντα έως το 2100.
Το ζητούμενο για εμάς ήταν να μείνει όλη αυτή η πολυπλοκότητα “κάτω από το καπό”.
Ο χρήστης δεν χρειάζεται να ξέρει ποιον συντελεστή εφαρμόζει ο αλγόριθμος ή πώς τρέχει το μοντέλο κινδύνου, βλέπει μόνο ένα καθαρό, καθοδηγούμενο interface και παίρνει ένα αξιόπιστο αποτέλεσμα.
Αυτό είναι, κατά τη γνώμη μου, η ουσία του deep-tech: όχι να επιδεικνύεις την πολυπλοκότητα, αλλά να την εξαφανίζεις για τον χρήστη.
Και η ίδια τεχνολογική ραχοκοκαλιά εξασφαλίζει ότι, όταν οι ανάγκες μιας επιχείρησης μεγαλώσουν, υπάρχει σαφής διαδρομή αναβάθμισης προς την πλήρη πλατφόρμα μας, την EnGage, που αυτοματοποιεί τη συλλογή δεδομένων από ERP, IoT και αισθητήρες.
Ο πελάτης δεν ξεκινά ποτέ από την αρχή, τα δεδομένα του ταξιδεύουν μαζί του.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα για το Yodiwo DIY Sustainability Marketplace; Να περιμένουμε την προσθήκη νέων εξειδικευμένων εργαλείων στο άμεσο μέλλον;
Το Marketplace είναι σχεδιασμένο ώστε να εξελίσσεται διαρκώς. Αυτή είναι άλλωστε η ίδια η λογική ενός marketplace, σε αντίθεση με μια στατική σουίτα.
Σήμερα προσφέρουμε έξι εργαλεία και ο στόχος είναι να έχουμε προσθέσει άλλα τρία μέχρι το τέλος του 2026.
Δεν πρόκειται για αναπτύξεις από το μηδέν αλλά για «πακετάρισμα» λειτουργικότητας που ήδη υπάρχει στις μεγάλες πλατφόρμες μας EnGage και FEnMa.
Η κατεύθυνση είναι διπλή. Από τη μία, προσθέτουμε νέα εξειδικευμένα εργαλεία καθώς ωριμάζουν οι ρυθμιστικές απαιτήσεις. Ο πελάτης ξεκινά με αυτό που χρειάζεται σήμερα και προσθέτει επόμενα modules χωρίς να αλλάζει πλατφόρμα ή να ξαναχτίζει τα δεδομένα του.
Από την άλλη, ενισχύουμε συνεχώς τη γέφυρα προς την EnGage, ώστε η μετάβαση από το self-serve στην enterprise-grade διαχείριση βιωσιμότητας να είναι όσο πιο αδιάλειπτη γίνεται.
Σε γενικές γραμμές, ο στόχος μας παραμένει σταθερός: να μένουμε ένα βήμα μπροστά από τις υποχρεώσεις που έρχονται, ώστε όταν μια νέα απαίτηση φτάσει στην αγορά, το αντίστοιχο εργαλείο να περιμένει ήδη έτοιμο στο Marketplace.
