Οδικό χάρτη για την αναγέννηση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας ενέκρινε ομόφωνα το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων, έπειτα από εισήγηση του προέδρου της ΕΕΝ και προέδρου της ONEX Shipyards & Technologies, Πάνου Ξενοκώστα. Το Ελληνικό Ναυπηγικό Μανιφέστο 2027-2035, μαζί με το Project NEXUS, περιλαμβάνει προτάσεις για φορολογικά και χρηματοδοτικά κίνητρα, αλλαγές στο εργασιακό πλαίσιο, ψηφιακό μετασχηματισμό των ναυπηγείων και ενίσχυση των συνεργασιών με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
Βασικός στόχος της ΕΕΝ είναι η δημιουργία ενός πλαισίου που θα επιτρέψει στην ελληνική ναυπηγική βιομηχανία να καταστεί ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο έως το 2034. Η Ένωση ανακοίνωσε ότι θα προωθήσει τις προτάσεις της στα κέντρα λήψης αποφάσεων στην Αθήνα, στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο, διεκδικώντας θεσμικές και χρηματοδοτικές διευκολύνσεις για ελληνικά και ευρωπαϊκά ναυπηγεία. Παράλληλα, το σχέδιο τοποθετεί την Ελλάδα στον ρόλο του νότιου πυλώνα της ευρωπαϊκής ναυπηγικής αυτονομίας.
Φορολογικά κίνητρα και αξιοποίηση του ETS
Στις βασικές προτάσεις περιλαμβάνεται η καθιέρωση ειδικού θεσμικού καθεστώτος για τις μεγάλες ναυπηγικές εγκαταστάσεις, με στόχο τη σύγκλιση με το φορολογικό και ασφαλιστικό πλαίσιο της ποντοπόρου ναυτιλίας. Η ΕΕΝ ζητά επίσης μείωση των επιβαρύνσεων που συνδέονται με το εργασιακό κόστος και θεσμοθέτηση ταχείας μετάκλησης τεχνικού προσωπικού από τρίτες χώρες, με διαδικασία που θα ολοκληρώνεται εντός ενός μήνα. Η πρόταση αποσκοπεί στην κάλυψη έκτακτων αναγκών μεγάλων ναυπηγικών έργων και της έλλειψης εξειδικευμένων εργαζομένων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αξιοποίηση των εσόδων του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών προς όφελος της ναυπηγικής βιομηχανίας. Η ΕΕΝ προτείνει τα έσοδα του ETS να χρηματοδοτούν τη διαφορά κόστους ανάμεσα στα ευρωπαϊκά και στα ασιατικά ναυπηγεία, όταν ένας πλοιοκτήτης επιλέγει την κατασκευή ή επισκευή πλοίου στην Ευρώπη. Το μανιφέστο προβλέπει ακόμη φορολογικές ελαφρύνσεις ισόποσες με το 100% των επενδεδυμένων κεφαλαίων για νέες ναυπηγήσεις και με το 50% για επισκευές.
Το προτεινόμενο πλαίσιο καλύπτει Έλληνες πλοιοκτήτες που επιλέγουν ελληνικά ναυπηγεία, Ευρωπαίους πλοιοκτήτες που απευθύνονται σε μονάδες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πλοιοκτήτες από τις ΗΠΑ. Προβλέπονται επίσης κίνητρα για Ευρωπαίους πλοιοκτήτες που επιλέγουν ελληνικές εγκαταστάσεις και για Έλληνες που επενδύουν σε ευρωπαϊκά ναυπηγεία. Η ΕΕΝ ζητά παράλληλα άρση όλων των περιορισμώνστις κρατικές ενισχύσεις για τις ναυπηγικές μονάδες, με προτεραιότητα σε όσες επενδύουν σε ρομποτική, αυτοματισμούς και συστήματα AI διττής χρήσης.
Το Project NEXUS και το ψηφιακό ναυπηγείο
Το Project NEXUS αποτελεί τον τεχνολογικό πυλώνα του σχεδίου και προβλέπει την ενσωμάτωση συνεργατικών ρομποτικών συστημάτων και εφαρμογών AI στις γραμμές παραγωγής. Τα συστήματα αυτά προορίζονται κυρίως για βαριές, ανθυγιεινές ή επικίνδυνες εργασίες, στις οποίες καταγράφεται μόνιμη έλλειψη προσωπικού. Το σχέδιο περιλαμβάνει επενδύσεις σε αυτοματοποιημένη κοπή και συγκόλληση, ψηφιακή διαχείριση της παραγωγής και τεχνολογίες αυτόνομης σχεδίασης και κατασκευής σύνθετων σκαφών.
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η προετοιμασία των ναυπηγικών εγκαταστάσεων για την κατασκευή και συντήρηση πλοίων επόμενης γενιάς μετά το 2035. Το μανιφέστο αναφέρεται σε υποδομές για συστήματα μηδενικών εκπομπών και σε προηγμένες μορφές ενεργειακής πρόωσης, συμπεριλαμβανομένων τεχνολογιών SMRs. Προτείνει επίσης τη χρηματοδοτική ενίσχυση ολοκληρωμένων βιομηχανικών κόμβων που θα συνδυάζουν ναυπηγεία, μονάδες τεχνικής υποστήριξης, λιμενικές εγκαταστάσεις και υπηρεσίες εφοδιαστικής, με δυνατότητα εξυπηρέτησης εμπορικών και αμυντικών έργων.
Η Ελλάδα στον ευρωπαϊκό αμυντικό σχεδιασμό
Η ΕΕΝ ζητά την επίσημη αναγνώριση της Ελλάδας ως νότιου πυλώνα της ευρωπαϊκής ναυπηγικής αυτονομίας, με στόχο τη συμμετοχή της χώρας στις αμυντικές ναυπηγήσεις σε ισότιμη βάση με τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία. Η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία ειδικού ευρωπαϊκού ταμείου ανάκαμψηςγια την περίοδο 2027-2035, το οποίο θα χρηματοδοτήσει την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και την ανάπτυξη του αποκαλούμενου «Ναυπηγείου του Μέλλοντος».
Το μανιφέστο προτείνει ακόμη την υπογραφή διακρατικής συμφωνίας ναυπηγικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, με κοινές γραμμές παραγωγής για αμυντικά, εμπορικά και ενεργειακά έργα. Μέσα από τη συνεργασία Ελλάδας, Ευρώπης και ΗΠΑ, η ΕΕΝ θέτει ως στρατηγικό στόχο μερίδιο 33% της παγκόσμιας ναυπήγησηςγια τις δυτικές οικονομίες. Η Ένωση έχει ανακοινώσει ότι οι επιμέρους πρωτοβουλίες για την προώθηση του σχεδίου σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διατλαντικό επίπεδο θα παρουσιαστούν το επόμενο διάστημα.
