Σε ιστορικό υψηλό απασχόλησης βρίσκονται οι χώρες του ΟΟΣΑ, παρότι ο ρυθμός αύξησης της απασχόλησης και η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό εμφανίζουν επιβράδυνση, ενώ οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν υπό πίεση. Ο συνολικός αριθμός των απασχολουμένων ανήλθε σε 670 εκατομμύρια εργαζομένους τον Μάιο του 2026, αυξημένος κατά περίπου 26% σε σύγκριση με το 2001. Ο Οργανισμός προβλέπει ότι η απασχόληση θα ενισχυθεί κατά 0,3% το 2026 και κατά 0,6% το 2027.
Την ίδια ώρα, η μέση ανεργία στο 4,9% τον Μάιο παρέμεινε κοντά στα ιστορικά χαμηλά επίπεδα των τελευταίων ετών και αναμένεται να κινηθεί γύρω από αυτά έως το 2027. Ωστόσο, οι πραγματικοί μισθοί βρίσκονται κάτω από τα επίπεδα προ πενταετίας σε περίπου μία στις τρεις χώρες του ΟΟΣΑ. Ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού, Ματίας Κόρμαν, επισήμανε ότι η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων υστερεί και συνέδεσε την ενίσχυση της παραγωγικότητας με καλύτερες πολιτικές εκπαίδευσης, διά βίου μάθηση, επαγγελματική κινητικότητα και υιοθέτηση τεχνολογίας.
Η μισθολογική ανάκαμψη χάνει εκ νέου έδαφος
Η πραγματική αύξηση μισθών επιβραδύνθηκε κατά το τελευταίο έτος, ενώ σε πολλές χώρες οι πραγματικοί μισθοί δεν έχουν ακόμη ανακτήσει τις απώλειες από την άνοδο του πληθωρισμού το 2022. Η μέση ετήσια αύξησή τους στις χώρες του ΟΟΣΑ διαμορφώθηκε σε 2,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι 2,7% την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Οι νέες πληθωριστικές πιέσεις που συνδέονται με το υψηλότερο ενεργειακό κόστος αναμένεται να περιορίσουν περαιτέρω τον ρυθμό ανάκαμψης.
Μεγαλύτερη αντοχή απέναντι στον πληθωρισμό παρουσίασαν οι χαμηλότερα αμειβόμενοι εργαζόμενοι, εξέλιξη που αποδίδεται στις αυξήσεις των κατώτατων μισθών. Παράλληλα, η έκθεση αναφέρει ότι οι ρήτρες μη ανταγωνισμού ενδέχεται να περιορίζουν τις μισθολογικές προοπτικές. Περίπου το 30% των μισθωτών σε 15 χώρες δεσμεύεται από τέτοιους όρους, οι οποίοι περιορίζουν τη δυνατότητα να εργαστούν σε ανταγωνίστρια εταιρεία ή να ιδρύσουν ανταγωνιστική επιχείρηση, αποδυναμώνοντας τις επαγγελματικές επιλογές και τη διαπραγματευτική τους ισχύ.
Οι νέοι αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις στην απασχόληση
Ανοδικά κινήθηκε η ανεργία των νέων, με τους αποφοίτους πανεπιστημίων να αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο ανεργίας σε σχέση με άλλες ομάδες εργαζομένων. Σε ορισμένες χώρες καταγράφηκε επίσης άνοδος μεταξύ νέων χωρίς πανεπιστημιακό τίτλο. Η τάση για τους αποφοίτους είχε αρχίσει πριν από την ευρεία διάδοση των μοντέλων generative AI. Η έκθεση εντοπίζει περιορισμένα στοιχεία για AI ως άμεση αιτία, αποδίδοντας μεγαλύτερη σημασία στον οικονομικό κύκλο και στις μακροπρόθεσμες μεταβολές της ζήτησης δεξιοτήτων.
Οι επιπτώσεις από το εμπόριο και την τεχνολογία διαφοροποιούνται σημαντικά ανάμεσα στις τοπικές αγορές εργασίας, ανάλογα με την παραγωγική και βιομηχανική τους δομή. Εργαζόμενοι που χάνουν θέσεις στη μεταποίηση σπάνια μετακινούνται στις νέες θέσεις των υπηρεσιών, οι οποίες συχνά καλύπτονται από νεότερους ανθρώπους που εισέρχονται στην αγορά εργασίας. Η προσαρμογή πραγματοποιείται κυρίως μέσω εισόδου και εξόδου από την απασχόληση και λιγότερο μέσω μετακινήσεων μεταξύ κλάδων ή περιφερειών, αφήνοντας ορισμένους εργαζομένους και κοινότητες αντιμέτωπους με επίμονες τοπικές πιέσεις.
Οι περιφερειακές ανισότητες παραμένουν βαθιές και επίμονες
Οι περιφερειακές αποκλίσεις απασχόλησης ξεπερνούν τις 20 ποσοστιαίες μονάδες σε περισσότερες από τις μισές χώρες του ΟΟΣΑ. Τα χαρακτηριστικά του τοπικού πληθυσμού εξηγούν περίπου το ήμισυ αυτής της διαφοράς, με το υπόλοιπο να συνδέεται με τις ευκαιρίες που προσφέρει κάθε περιοχή. Στο 20% των περιφερειών με τις ασθενέστερες επιδόσεις καταγράφονται κατά μέσο όρο υπερδιπλάσια ποσοστά ανεργίαςσε σχέση με το 20% των ισχυρότερων, ενώ η αναλογία ξεπερνά το τέσσερα στο Βέλγιο, στον Καναδά, στην Ιταλία και στη Σλοβακία. Οι κάτοικοι των περιοχών χαμηλότερου εισοδήματος έχουν επίσης ασθενέστερες προοπτικές ανοδικής εισοδηματικής κινητικότητας.
Για την αντιμετώπιση των αποκλίσεων, ο ΟΟΣΑ προτείνει επενδύσεις σε τοπικές υποδομές, όπως οι μεταφορές, η στέγαση, η παιδική φροντίδα, τα ψηφιακά δίκτυα, η εκπαίδευση και οι υπηρεσίες υγείας. Παράλληλα, εισηγείται στοχευμένες πολιτικές απασχόλησης και κατάρτισης, έγκαιρη στήριξη των εργαζομένων που κινδυνεύουν να χάσουν τη θέση τους και μεγαλύτερη διαφοροποίηση των τοπικών οικονομιών. Καθώς η μετακίνηση προς άλλη περιοχή αποτελεί δύσκολη επιλογή για πολλά νοικοκυριά, οι πολιτικές κινητικότητας χρειάζεται να συνοδεύονται από στοχευμένες πολιτικές δεξιοτήτων και δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας στις περιοχές όπου ήδη ζουν οι εργαζόμενοι.
