Ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, γνωστοποίησε την πρόθεση της Ελλάδας να διερευνήσει την ένταξη της πυρηνικής ενέργειας στο εθνικό ενεργειακό μείγμα κατά τη διάρκεια της 2ης Συνόδου για την πυρηνική ενέργεια στο Παρίσι. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ελληνική κυβέρνηση προχωρά στη συγκρότηση μιας υπουργικής επιτροπής υψηλού επιπέδου, η οποία θα αναλάβει την υποβολή συγκεκριμένων προτάσεων για τη χρήση μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs). Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η κίνηση αυτή υπαγορεύεται από την ανάγκη για στρατηγική αυτονομία και οικονομική ανταγωνιστικότητα, επισημαίνοντας ότι η χώρα αναζητά πλέον συγκεκριμένες προτάσεις που θα διαμορφώσουν τη μελλοντική της ενεργειακή πολιτική στρατηγική.
Κατά την τοποθέτησή του, ο κ. Μητσοτάκης εξήγησε ότι η Ελλάδα απείχε ιστορικά από την πυρηνική ενέργεια λόγω του υψηλού κόστους και της πρόσβασης σε φθηνό λιγνίτη κατά τις προηγούμενες δεκαετίες. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η χώρα έχει επενδύσει σημαντικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες πλέον καλύπτουν περισσότερο από το ήμισυ της ηλεκτροπαραγωγής, μετατρέποντας την Ελλάδα από εισαγωγέα σε εξαγωγέα ρεύματος. Παρά την επιτυχία αυτή, ο Πρωθυπουργός τόνισε ότι για τη διασφάλιση της ευστάθειας του συστήματος απαιτείται προβλέψιμη ενέργεια βάσης, την οποία οι τρέχουσες τεχνολογίες δυσκολεύονται να προσφέρουν με την ίδια αξιοπιστία που παρέχει η πυρηνική ισχύς, καθιστώντας αναγκαία την επανεξέταση των διαθέσιμων επιλογών.
Στρατηγική στροφή της χώρας στην πυρηνική ενέργεια
Αναφερόμενος στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ο Πρωθυπουργός χαρακτήρισε την απομάκρυνση της Ευρώπης από την πυρηνική ενέργεια ως ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά σφάλματα των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση μειώθηκε κατά 276 TWh σε δύο δεκαετίες, απώλεια που δεν καλύφθηκε ούτε από το σύνολο των ηλιακών εγκαταστάσεων της ηπείρου. Ο κ. Μητσοτάκης έκανε λόγο για ένα ενεργειακό αυτογκόλ της Ευρώπης, υποστηρίζοντας ότι η παγκόσμια τάση επιβάλλει πλέον την επιστροφή της τεχνολογίας αυτής ως βασικού πυλώνα για την απάνθρακοποίηση της Ευρώπης και την επίτευξη των κλιματικών στόχων.
Η ελληνική πρωτοβουλία θα εστιάσει κυρίως στις δυνατότητες που προσφέρουν οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες, καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα είναι ραγδαίες και η ζήτηση για ρεύμα αυξάνεται διαρκώς. Όπως επισήμανε ο Πρωθυπουργός και στην ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η κυβέρνηση επιδιώκει να ξεκινήσει έναν συνετό διάλογο με την κοινή γνώμη, αναγνωρίζοντας τις προκλήσεις και τους προβληματισμούς που υπάρχουν. Στόχος είναι η εξασφάλιση ενός συστήματος που θα προσφέρει προβλέψιμο ενεργειακό φορτίο, συμπληρώνοντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ενισχύοντας την εθνική ασφάλεια σε μια εποχή μεγάλων γεωπολιτικών αναταραχών και ενεργειακών προκλήσεων.
Προοπτικές στη ναυτιλία και οι μελλοντικές προκλήσεις
Μια ιδιαίτερη πτυχή της ελληνικής στρατηγικής αφορά την εφαρμογή της πυρηνικής ενέργειας στον κλάδο της ναυτιλίας, έναν τομέα όπου η χώρα επιθυμεί να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο διεθνώς. Ο κ. Μητσοτάκης επεσήμανε ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία είναι δοκιμασμένη εδώ και δεκαετίες σε στρατιωτικές εφαρμογές και μπορεί να αποτελέσει τη λύση για την απανθρακοποίηση της ναυτιλίας. Καθώς οι αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις για τον κλάδο παραμένουν περιορισμένες, η Ελλάδα προτίθεται να αναλάβει ηγετικό ρόλο στις διεθνείς συζητήσεις για την ενσωμάτωση πυρηνικών εφαρμογών στα εμπορικά πλοία, ανεξάρτητα από τις τελικές αποφάσεις για το εσωτερικό δίκτυο.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι ο κλάδος αντιμετωπίζει προκλήσεις, όπως το αυξημένο κόστος και η απώλεια εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη λόγω της πολυετούς απαξίωσης. Ωστόσο, υποστήριξε ότι αυτά τα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν μέσω της αναθεώρησης των περίπλοκων κανονισμών και της επένδυσης στην καινοτομία που χαρακτηρίζει τη νέα γενιά αντιδραστήρων. Δηλώνοντας ότι η Ελλάδα είναι πλέον φίλη της πυρηνικής ενέργειας, τόνισε ότι όλες οι επιλογές πρέπει να παραμένουν στο τραπέζι. Η πυρηνική ενέργεια πρέπει να καταστεί ξανά μέρος της λύσης για την ενεργειακή ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος.
