Το οικονομικό κλίμα στην Ελλάδα υποχώρησε ελαφρά τον Οκτώβριο του 2026, με εντονότερη επιδείνωση στην καταναλωτική εμπιστοσύνη και εξασθένιση των προσδοκιών στους περισσότερους επιχειρηματικούς τομείς. Σύμφωνα με την έρευνα του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), ο δείκτης οικονομικού κλίματος διαμορφώθηκε στις 106,9 μονάδες, από 107,6 τον Σεπτέμβριο, καθώς οι επιχειρήσεις περιόρισαν την αισιοδοξία τους και τα νοικοκυριά διατύπωσαν δυσμενέστερες προβλέψεις για τα οικονομικά τους.
Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε στις -48,9 μονάδες, από -41,6 τον προηγούμενο μήνα, με επιδείνωση στις προσδοκίες για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών και της χώρας και περιορισμό της πρόθεσης για σημαντικές αγορές. Στις επιχειρήσεις, οι προσδοκίες εξασθένησαν στη βιομηχανία, στις υπηρεσίες και στο λιανικό εμπόριο. Οι κατασκευές κινήθηκαν ανοδικά, αποκλειστικά χάρη στη βελτίωση στα δημόσια έργα.
Τα νοικοκυριά περιορίζουν τα σχέδια αγορών
Το 63% των νοικοκυριών αναμένει ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης μέσα στους επόμενους 12 μήνες, από 55% τον Σεπτέμβριο, ενώ το 3% προβλέπει μικρή βελτίωση. Για την οικονομική κατάσταση της χώρας, το ποσοστό όσων προβλέπουν επιδείνωση αυξήθηκε στο 70%, από 60%, ενώ το 20%, από 27%, αναμένει σταθερότητα.
Οι Έλληνες καταναλωτές παραμένουν οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ. Ακολουθούν οι καταναλωτές στη Ρουμανία, με δείκτη -33,2 μονάδων, και στη Βουλγαρία, με -29,1 μονάδες. Για τους προηγούμενους 12 μήνες, το 68% των ελληνικών νοικοκυριών εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση επιδεινώθηκε.
Η επιφυλακτικότητα επεκτείνεται στις προγραμματιζόμενες δαπάνες για έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές και άλλες σημαντικές αγορές. Το 52% των καταναλωτών προβλέπει λιγότερες ή πολύ λιγότερες δαπάνες το επόμενο 12μηνο, από 46%, ενώ το 5% αναμένει το αντίθετο. Ο σχετικός δείκτης υποχώρησε στις -42,3 μονάδες, από -35,4.
Στην τρέχουσα οικονομική κατάσταση, το 63% δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», από 58% τον προηγούμενο μήνα. Το 11% αντλεί από τις αποταμιεύσεις του, το 20% δηλώνει ότι αποταμιεύει λίγο ή πολύ και το 5% αναφέρει ότι έχει χρεωθεί. Για τους επόμενους 12 μήνες, το 85% θεωρεί απίθανη την αποταμίευση.
Οι προσδοκίες για τις τιμές επιβαρύνθηκαν επίσης. Το 68% των νοικοκυριών προβλέπει αυξήσεις με τον ίδιο ή ταχύτερο ρυθμό, με τον σχετικό δείκτη να ανεβαίνει στις +44,6 μονάδες, από +35,0. Η αβεβαιότητα αυξήθηκε, καθώς το 61,2% θεωρεί δύσκολη ή σχετικά δύσκολη την πρόβλεψη της μελλοντικής οικονομικής του κατάστασης, έναντι 52,4% τον Σεπτέμβριο.
Υποχώρηση σε τρεις επιχειρηματικούς τομείς
Στη βιομηχανία, ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών περιορίστηκε στις 102,7 μονάδες, από 106,8. Το 24% των επιχειρήσεων χαρακτηρίζει τις παραγγελίες χαμηλές για την εποχή, από 20%, ενώ το ποσοστό που προβλέπει αύξηση της παραγωγής το επόμενο τρίμηνο διαμορφώθηκε στο 35%, από 37%. Το ισοζύγιο των εκτιμήσεων για τις παραγγελίες και την τρέχουσα ζήτηση υποχώρησε στις -15 μονάδες.
Στο λιανικό εμπόριο, ο δείκτης υποχώρησε στις 114,5 μονάδες, από 116,0, με λιγότερο θετικές εκτιμήσεις για τις τρέχουσες πωλήσεις και τις πωλήσεις του επόμενου τριμήνου. Ισχυρότερη εξασθένιση παρουσίασαν τα πολυκαταστήματα, στις 103,1 μονάδες από 140,8, και τα είδη οικιακού εξοπλισμού, στις 92,4 από 105,4 μονάδες.
Ο δείκτης στις υπηρεσίες υποχώρησε στις 110,6 μονάδες, από 116,4, με εξασθένιση των εκτιμήσεων για την τρέχουσα κατάσταση, την τρέχουσα ζήτηση και τη βραχυπρόθεσμη εξέλιξή της. Διαφορετική πορεία ακολούθησε η πληροφορική και ανάπτυξη λογισμικού, όπου ο δείκτης ενισχύθηκε στις 120,0 μονάδες, από 112,2, και το ισοζύγιο των προβλέψεων για τη βραχυπρόθεσμη ζήτηση ανέβηκε στις +65 μονάδες, από +40.
Τα δημόσια έργα στηρίζουν τις κατασκευές
Στις κατασκευές, ο δείκτης αυξήθηκε στις 172,1 μονάδες, από 161,7. Οι προσδοκίες στα δημόσια έργα βελτιώθηκαν στις 127,0 μονάδες, από 93,3, ενώ στις ιδιωτικές κατασκευές υποχώρησαν στις 182,7, από 196,6 μονάδες. Η έλλειψη εργατικού δυναμικού παραμένει το βασικότερο εμπόδιο λειτουργίας για το 52% των επιχειρήσεων του τομέα.
Στην ΕΕ και στην Ευρωζώνη, ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχώρησε για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, στις 96,9 μονάδες και στις δύο περιοχές. Η έρευνα βασίζεται σε στοιχεία από περισσότερες από 1.000 επιχειρήσεις και αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.500 καταναλωτών στην Ελλάδα. Το επόμενο δελτίο του ΙΟΒΕ έχει προγραμματιστεί για τις 2 Δεκεμβρίου 2026.
