Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Henley Passport Index για το 2026, τα ασιατικά κράτη διατηρούν τα πρωτεία στα πιο ισχυρά διαβατήρια παγκοσμίως. Η Σιγκαπούρη βρίσκεται μόνη στην κορυφή, προσφέροντας στους πολίτες της πρόσβαση χωρίς βίζα σε 192 από τους 227 προορισμούς που καταγράφει ο δείκτης, βασιζόμενος σε αποκλειστικά δεδομένα της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA). Ακολουθούν στη δεύτερη θέση η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, με ελεύθερη πρόσβαση σε 188 προορισμούς. Στην τρίτη θέση συναντώνται πέντε ευρωπαϊκές χώρες: η Δανία, το Λουξεμβούργο, η Ισπανία, η Σουηδία και η Ελβετία, με τους κατόχους των διαβατηρίων τους να ταξιδεύουν ελεύθερα σε 186 χώρες, επιβεβαιώνοντας την ευρωπαϊκή ισχύ στην κορυφή της κατάταξης.
Η τέταρτη θέση της λίστας καταλαμβάνεται αποκλειστικά από δέκα ευρωπαϊκά κράτη, με την Ελλάδα να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται σε αυτή την κατηγορία με σκορ 185, μαζί με την Αυστρία, το Βέλγιο τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Ολλανδία και τη Νορβηγία. Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνουν η Ουγγαρία, η Πορτογαλία, η Σλοβακία και η Σλοβενία, οι οποίες ισοβαθμούν με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχοντας πρόσβαση σε 184 προορισμούς. Τα ΗΑΕ μάλιστα καταγράφουν ιστορικό ρεκόρ, έχοντας προσθέσει 149 προορισμούς από το 2006 και ανεβαίνοντας 57 θέσεις, χάρη στη συνεχή διπλωματική δραστηριότητα της χώρας.
Η γεωπολιτική ανακατάταξη και το χάσμα κινητικότητας
Σε αντίθεση με την άνοδο των ΗΑΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο σημειώνει τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση στον δείκτη, χάνοντας την πρόσβαση σε οκτώ προορισμούς και υποχωρώντας στην έβδομη θέση με 182 προορισμούς. Παρομοίως, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέστρεψαν τυπικά στη δέκατη θέση με σκορ 179, ωστόσο η εικόνα αυτή κρύβει μια ουσιαστική αποδυνάμωση. Στην πραγματικότητα, 37 χώρες υπερτερούν των ΗΠΑ, ενώ η χώρα έχει υποστεί την τρίτη μεγαλύτερη πτώση εικοσαετίας, μετά τη Βενεζουέλα και το Βανουάτου. Ο Misha Glenny, πρύτανης του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών Επιστημών στη Βιέννη, σχολιάζει πως η διάβρωση των δικαιωμάτων κινητικότητας για τις ΗΠΑ και το ΗΒ σηματοδοτεί μια βαθύτερη γεωπολιτική ανακατάταξη.
Στον αντίποδα της λίστας, το χάσμα κινητικότητας είναι τεράστιο. Το Αφγανιστάν παραμένει στην τελευταία θέση (#101) με πρόσβαση μόλις σε 24 προορισμούς, ακολουθούμενο από τη Συρία (#100) με 26 και το Ιράκ (#99) με 29 προορισμούς. Η διαφορά μεταξύ της πρώτης και της τελευταίας θέσης ανέρχεται στους 168 προορισμούς. Ο Christian H. Kaelin, πρόεδρος της Henley & Partners, επισημαίνει ότι, αν και η παγκόσμια κινητικότητα αυξήθηκε, τα οφέλη κατανέμονται άνισα, ευνοώντας τα οικονομικά ισχυρά και πολιτικά σταθερά έθνη. Τα προνόμια διαβατηρίου καθορίζουν πλέον την ευκαιρία και την ασφάλεια, δημιουργώντας μια πραγματικότητα όπου τα πλεονεκτήματα συγκεντρώνονται στα πιο ισχυρά κράτη.
Αυξημένη ζήτηση για δεύτερη υπηκοότητα και περιορισμοί
Η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων ιθαγένειας αυξάνεται ραγδαία. Η Henley & Partners ανέφερε στο CNN ότι το 2025 εξυπηρέτησε πελάτες 91 εθνικοτήτων, με τους Αμερικανούς να βρίσκονται στην κορυφή, καλύπτοντας το 30% των εργασιών της εταιρείας. Ωστόσο, το πολιτικό κλίμα αλλάζει. Στην Ευρώπη αυστηροποιούνται οι κανόνες για τα «χρυσά διαβατήρια» και την ιθαγένεια λόγω καταγωγής, ενώ στις ΗΠΑ, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Bernie Moreno πρότεινε νομοσχέδιο που θα απαγορεύει στους Αμερικανούς να κατέχουν άλλη υπηκοότητα. Παράλληλα, ο δείκτης της Arton Capital, που ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο, δίνει μια διαφορετική εικόνα για το 2026, τοποθετώντας τα ΗΑΕ στην κορυφή με σκορ 179.
