Την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας μέσω 250 παρεμβάσεων προβλέπει το νέο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Ανάπτυξης. Η νομοθετική πρωτοβουλία εστιάζει στην αντιμετώπιση δομικών παθογενειών, δίνοντας προτεραιότητα στην απλούστευση των επενδυτικών διαδικασιών και τον εκσυγχρονισμό της βιομηχανικής βάσης. Το πλαίσιο περιλαμβάνει την αναδιοργάνωση των υπηρεσιών υποδοχής επενδύσεων και την πλήρη ψηφιοποίηση των επιχειρηματικών μητρώων, με στόχο τη μείωση του διοικητικού βάρους. Η κυβέρνηση συνδέει τις αλλαγές αυτές με τον παραγωγικό μετασχηματισμό της χώρας και τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Το Υπουργείο Ανάπτυξης περιγράφει το σχέδιο νόμου ως μια δέσμη ρυθμίσεων που διαμορφώνει το πλαίσιο για την επιχειρηματικότητα και την αγορά. Κεντρικό σημείο αποτελεί η ενοποίηση των διαδικασιών για τις στρατηγικές επενδύσεις, με τη λειτουργία ενός One Stop Shop εντός των κεντρικών υπηρεσιών του υπουργείου. Η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων αναλαμβάνει πλέον την αποκλειστική ευθύνη για την υποδοχή και διεκπεραίωση των αιτήσεων υπαγωγής, αρμοδιότητα που μεταφέρεται από την Enterprise Greece. Η αλλαγή αυτή αποσκοπεί στην εξάλειψη των καθυστερήσεων που προκαλούσε η διασπορά αρμοδιοτήτων μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών και φορέων του δημοσίου τομέα.
Απλούστευση βιομηχανικών αδειών και εφοδιαστικής αλυσίδας
Η αναβάθμιση της βιομηχανίας επιδιώκεται μέσω της άρσης εμποδίων που αφορούν την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων μονάδων. Ειδικά σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση δραστηριότητας, οι νόμιμες επιχειρήσεις θα μπορούν να προχωρούν σε κτιριακές ή μηχανολογικές βελτιώσεις με την υποβολή υπεύθυνης δήλωσης, εφόσον δεν μεταβάλλεται η περιβαλλοντική κατηγορία. Παράλληλα, το νομοσχέδιο παρέχει ευελιξία στη λειτουργία των επιχειρηματικών πάρκων και των υποδομών logistics. Η δυνατότητα εγκατάστασης επιπλέον μονάδων και η κοινή χρήση των υποδομών στοχεύουν στην ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας ως κόμβου εφοδιαστικής αλυσίδας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η απλούστευση του συστήματος αδειοδότησης επεκτείνεται σε σειρά οικονομικών δραστηριοτήτων, όπως τα κέντρα φροντίδας ηλικιωμένων, οι μονάδες προσχολικής αγωγής και οι τουριστικές υπηρεσίες. Το νέο πλαίσιο βασίζεται στην αντικειμενική αξιολόγηση κινδύνου και την ψηφιακή γνωστοποίηση, με τις διαδικασίες να εκτελούνται μέσω της πλατφόρμας Open Business. Η μεταρρύθμιση υλοποιείται σε συντονισμό με τα υπουργεία Τουρισμού, Υγείας και Υποδομών, ακολουθώντας τις κατευθυντήριες γραμμές για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Ο στόχος είναι η μείωση του κόστους λειτουργίας και η διασφάλιση της διαφάνειας κατά την ίδρυση νέων επιχειρηματικών σχημάτων σε τομείς με κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο.
Ψηφιακό μητρώο επιχειρήσεων και αναπτυξιακές διατάξεις
Το Δελτίο Βιομηχανικής Κίνησης καταργείται και αντικαθίσταται από το ψηφιακό Δελτίο Επιχειρηματικής Δραστηριότητας, τερματίζοντας μια διαδικασία που βασιζόταν σε έγχαρτα μέσα. Το νέο μητρώο θα λειτουργεί με βάση την αρχή one-only, επιτρέποντας τη διασύνδεση με άλλα δημόσια αρχεία ώστε τα στοιχεία να δηλώνονται μία φορά. Η μετάβαση αυτή επιτρέπει τη συλλογή δεδομένων για τη χάραξη βιομηχανικής πολιτικής σε πραγματικό χρόνο. Το κράτος θα διαθέτει επικαιροποιημένη εικόνα της παραγωγικής δραστηριότητας, γεγονός που διευκολύνει τον σχεδιασμό παρεμβάσεων για τον μετασχηματισμό των επιχειρήσεων και την παρακολούθηση της εγχώριας παραγωγής.
Στον τομέα του Αναπτυξιακού Νόμου 4887/2022, εισάγονται αυστηρότεροι κανόνες για την ένταξη επενδυτικών σχεδίων στο καθεστώς ενισχύσεων. Απαγορεύεται η υπαγωγή επιχειρήσεων που έχουν υποπέσει σε παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας ή έχουν αντιμετωπίσει απεντάξεις στο παρελθόν. Επιπλέον, οι φορείς των επενδύσεων υποχρεούνται να καταθέτουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά εντός έξι μηνών από την ολοκλήρωση της παραγωγικής λειτουργίας. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, η έγκριση της επένδυσης ανακαλείται και η καταβληθείσα ενίσχυση ανακτάται εντόκως. Οι διατάξεις αυτές στοχεύουν στην εξασφάλιση της χρηστής διαχείρισης των πόρων και στην τήρηση των κανόνων της αγοράς εργασίας.
Γεωγραφικές ενδείξεις χειροτεχνίας και λαϊκές αγορές
Η προστασία της ελληνικής χειροτεχνίας και των βιομηχανικών προϊόντων ενισχύεται μέσω της θεσμοθέτησης Γεωγραφικών Ενδείξεων. Για πρώτη φορά διαμορφώνεται πλαίσιο που καλύπτει προϊόντα όπως τα ξυλόγλυπτα Τήνου, τα μαχαίρια Κρήτης και τα μάρμαρα Πεντέλης. Με την απόδοση ευρωπαϊκού τίτλου προστασίας, τα είδη αυτά αποκτούν πιστοποιημένη ταυτότητα, η οποία διευκολύνει την πρόσβαση στις διεθνείς αγορές και την αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού. Η παρέμβαση αφορά επίσης τα κεραμικά Σίφνου, τα ασημικά Ιωαννίνων και τα υφαντά Μετσόβου, δημιουργώντας κίνητρα για επενδύσεις σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ελληνική περιφέρεια.
Ο εκσυγχρονισμός του υπαίθριου εμπορίου και των λαϊκών αγορών περιλαμβάνει την ψηφιοποίηση των αδειών και την καθιέρωση της επ’ αόριστον ισχύος τους. Η διαδικασία χορήγησης άδειας παραγωγού απλοποιείται, με την ολοκλήρωσή της να απαιτεί πέντε ημέρες και την υποβολή δύο δικαιολογητικών. Για την κάλυψη των κενών θέσεων εισάγονται ηλεκτρονικές κληρώσεις, ενώ θεσμοθετούνται εποχικές θέσεις παραγωγών που εγκρίνονται εντός 48 ωρών από την αίτηση. Τα μέτρα αυτά στοχεύουν στην ενίσχυση του αγροτικού εισοδήματος και στη διασφάλιση της πρόσβασης των καταναλωτών σε προϊόντα, περιορίζοντας τις γραφειοκρατικές καθυστερήσεις που χαρακτήριζαν το προηγούμενο καθεστώς.
Προστασία καταναλωτή και ψηφιακό σύστημα καταγγελιών
Η προστασία των καταναλωτών από πρακτικές μείωσης της ποσότητας των προϊόντων χωρίς αντίστοιχη μείωση της τιμής ενισχύεται με υποχρεώσεις ειδικής σήμανσης. Οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να ενημερώνουν τους αγοραστές για τέτοιες μεταβολές, με τις προβλεπόμενες κυρώσεις για τους παραβάτες να φτάνουν τα δύο εκατομμύρια ευρώ. Η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του φαινομένου της έμμεσης αύξησης των τιμών και στη διασφάλιση της διαφάνειας. Παράλληλα, το υπουργείο προωθεί ψηφιακά εργαλεία για τον έλεγχο της αγοράς, ενισχύοντας την εποπτεία μέσω της συμμετοχής των πολιτών στη διαδικασία εντοπισμού παράνομων πρακτικών.
Η νέα ηλεκτρονική εφαρμογή MyKataggelies επιτρέπει την υποβολή επώνυμων ή ανώνυμων αναφορών, συνοδευόμενων από φωτογραφίες με δεδομένα γεωεντοπισμού και χρονοσήμανσης. Τη διαχείριση των καταγγελιών αναλαμβάνει η Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή και Ελέγχου της Αγοράς, η οποία είναι αρμόδια για τη διαπίστωση των παραβάσεων. Η χρήση τεχνολογικών εργαλείων αναμένεται να επιταχύνει τις ελεγκτικές διαδικασίες και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών προστασίας του δημόσιου συμφέροντος. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ολοκληρώνει το πλέγμα των μεταρρυθμίσεων για τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής αγοράς εντός του 2026.
