Ο διοικητής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών, Michael S. Barr, μιλώντας στην Ένωση Επιχειρηματικών Οικονομικών της Νέας Υόρκης, χαρακτήρισε τη γεννητική τεχνητή νοημοσύνη ως μια «τεχνολογία γενικής χρήσης». Σύμφωνα με τον ίδιο, τέτοιες τεχνολογίες, όπως η ατμομηχανή και ο ηλεκτρισμός, χαρακτηρίζονται από ευρεία υιοθέτηση και συνεχή βελτίωση. Η τρέχουσα εξέλιξη των μοντέλων AI ενδέχεται να λειτουργήσει ως εφεύρεση στη μέθοδο εφεύρεσης, ενισχύοντας την αποδοτικότητα της έρευνας και της ανάπτυξης σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως νέα γενική τεχνολογία
Στο πρώτο σενάριο που περιέγραψε ο Barr, η υιοθέτηση της τεχνολογίας πραγματοποιείται σταδιακά, ακολουθώντας τη διαδρομή προηγούμενων τεχνολογικών επαναστάσεων. Αυτή η εξέλιξη οδηγεί σε ισχυρή αύξηση της παραγωγικότητας, παρόμοια με εκείνη που παρατηρήθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Αν και ορισμένα επαγγέλματα εκτοπίζονται, η σταδιακή ενσωμάτωση επιτρέπει στους εργαζόμενους να επανεκπαιδευτούν. Μελέτες δείχνουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να συνεισφέρει από 0,3 έως 0,9 ποσοστιαίες μονάδες στην ετήσια αύξηση της συνολικής παραγωγικότητας κατά την επόμενη δεκαετία.
Το δεύτερο σενάριο αφορά μια εκθετική ανάπτυξη των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης που οδηγεί σε μια ανάπτυξη χωρίς θέσεις εργασίας. Σε αυτή την περίπτωση, η «Πρακτορική AI» αντικαθιστά πλήθος επαγγελματικών και υπηρεσιακών ρόλων με ελάχιστη ανθρώπινη επίβλεψη. Τα αυτόνομα οχήματα και η ρομποτική ενδέχεται να εξαλείψουν τις θέσεις εργασίας στη μεταποίηση και τις μεταφορές. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού ουσιαστικά μη απασχολήσιμο, εκτός εάν υπάρξουν βαθιές αλλαγές στην εκπαίδευση και την κατάρτιση του εργατικού δυναμικού.
Κοινωνικές προκλήσεις και ο κίνδυνος επενδυτικής αποτυχίας
Ο Barr προειδοποίησε ότι σε ένα τέτοιο περιβάλλον η κοινωνία θα πρέπει να επανεξετάσει το κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας. Στόχος θα είναι να διασφαλιστεί ότι τα κέρδη από την πρωτοφανή οικονομική ανάπτυξη θα διαμοιράζονται και δεν θα συγκεντρώνονται σε λίγους κατόχους κεφαλαίου. Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να επικεντρωθούν σε επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης που η τεχνολογία δεν μπορεί να αναπαράγει εύκολα. Η μετάβαση αυτή περιγράφηκε ως ιδιαίτερα επώδυνη, απαιτώντας από τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα να διαχειριστούν τις κοινωνικές προκλήσεις με μεγάλη ταχύτητα.
Το τρίτο σενάριο προβλέπει μια στασιμότητα ή αποτυχία της τεχνητής νοημοσύνης, λόγω εξάντλησης των δεδομένων εκπαίδευσης ή ελλείψεων στην ηλεκτρική ενέργεια. Ο Barr ανέφερε ότι οι επενδύσεις στον κλάδο θα απαιτήσουν νέο χρέος ύψους $1 τρισεκατομμυρίου την επόμενη πενταετία. Εάν η ζήτηση δεν ανταποκριθεί στις προσδοκίες, οι κίνδυνοι θα μετατοπιστούν από την αγορά εργασίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Αυτό το ενδεχόμενο συγκρίθηκε με την υπερβολική κατασκευή καλωδίων οπτικών ινών στις αρχές της δεκαετίας του 2000, που προκάλεσε οικονομική πίεση.
Στατιστικά στοιχεία υιοθέτησης και η εσωτερική χρήση
Τα διαθέσιμα στοιχεία από τον Δεκέμβριο του 2025 δείχνουν ότι το 17% των επιχειρήσεων στις ΗΠΑ χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 30% για τις μεγάλες επιχειρήσεις με περισσότερους από 250 υπαλλήλους. Σύμφωνα με έρευνα της McKinsey, το 88% των μεγάλων εταιρειών αναφέρει χρήση της τεχνολογίας σε τουλάχιστον μία λειτουργία. Η υιοθέτηση της γεννητικής τεχνητής νοημοσύνης αυξήθηκε εντυπωσιακά από 33% το 2023 σε 79% το 2025, γεγονός που υποδηλώνει πολύ ταχύτερη διείσδυση σε σύγκριση με προηγούμενες τεχνολογίες.
Η ίδια η Ομοσπονδιακή Τράπεζα εξερευνά τη χρήση της τεχνολογίας στις δικές της λειτουργίες, εφαρμόζοντας εργαλεία για τον εκσυγχρονισμό του κώδικα. Σε πρόσφατο έργο ενημέρωσης εκατοντάδων βάσεων δεδομένων, τα εργαλεία AI βοήθησαν στη μείωση του χρόνου ολοκλήρωσης κατά 50%. Επιπλέον, εντοπίστηκαν και επιλύθηκαν 30% περισσότερα προβλήματα κατά τη διάρκεια των δοκιμών σε σύγκριση με προηγούμενες διαδικασίες. Αυτά τα αποτελέσματα επιτρέπουν στις ομάδες να επικεντρωθούν σε εργασίες υψηλότερης αξίας, βελτιώνοντας την ποιότητα και την ταχύτητα παράδοσης των έργων.
Η νομισματική πολιτική και το μέλλον της εργασίας
Όσον αφορά τη νομισματική πολιτική, ο Barr σημείωσε ότι ο πληθωρισμός PCE παραμένει στο 3%, πάνω από τον στόχο του 2%. Η Fed σκοπεύει να διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά για κάποιο διάστημα, αξιολογώντας τα εισερχόμενα δεδομένα και την ισορροπία των κινδύνων. Η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να αυξήσει τη ζήτηση για κεφάλαιο, ασκώντας ανοδικές πιέσεις στα επιτόκια ισορροπίας. Ο διοικητής υπογράμμισε ότι η κεντρική τράπεζα πρέπει να παραμείνει σε εγρήγορση, καθώς οι δομικές αλλαγές στην οικονομία δεν επηρεάζονται άμεσα από τα εργαλεία της νομισματικής πολιτικής.
Καταλήγοντας στην ομιλία του, ο Michael S. Barr τόνισε ότι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης θα είναι θετικές για το βιοτικό επίπεδο. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι ήδη παρατηρούνται αρνητικές επιπτώσεις στους νέους εργαζόμενους σε τομείς όπως η ανάπτυξη λογισμικού. Η κοινωνία οφείλει να επενδύσει τώρα στην κατάρτιση του προσωπικού και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η διασφάλιση ότι τα οφέλη της τεχνολογικής προόδου θα διαμοιραστούν ευρέως αποτελεί κρίσιμη πρόκληση για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας.
