Στα 10,6 δισ. ευρώ προβλέπεται να διαμορφωθεί ο Προϋπολογισμός Δημοσίων Επενδύσεων το 2027, καθώς ο σχεδιασμός περνά στην επόμενη φάση μετά την ολοκλήρωση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Από το ποσό αυτό, τα 7 δισ. ευρώ αφορούν συγχρηματοδοτούμενα έργα και τα 3,6 δισ. ευρώ έργα που θα χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.
Η σύγκριση με το 2026 αποτυπώνει τη μεταβολή στη σύνθεση των επενδυτικών πόρων. Ο προϋπολογισμός του τρέχοντος έτους ανέρχεται συνολικά σε 16,692 δισ. ευρώ, καθώς περιλαμβάνει 7,192 δισ. ευρώ για έργα και δράσεις του Ταμείου Ανάκαμψης. Εξαιρουμένων των πόρων του ΤΑΑ, το άθροισμα του συγχρηματοδοτούμενου και του εθνικού σκέλους αυξάνεται από 9,5 δισ. ευρώ φέτος στα 10,6 δισ. ευρώ το 2027.
Νέα ευρωπαϊκά Ταμεία στο επενδυτικό μείγμα
Στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος εντάσσονται δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, για την περίοδο 2026-2032, διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 5,255 δισ. ευρώ. Από αυτά, προβλέπεται να δαπανηθούν 3,476 δισ. ευρώ έως το 2030 για τη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων που πλήττονται από την κλιματική μετάβαση.
Παράλληλα, το Ταμείο Εκσυγχρονισμού για την περίοδο 2026-2029 διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 1,502 δισ. ευρώ, με τη δημόσια δαπάνη να φτάνει τα 706 εκατ. ευρώ. Οι πόροι του προορίζονται για επενδύσεις που αφορούν τον εκσυγχρονισμό ενεργειακών συστημάτων και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, η ενσωμάτωση των αναγκών των δύο Ταμείων στο όριο του συγχρηματοδοτούμενου σκέλους αιτιολογεί τη διαφοροποίηση από τον ισχύοντα πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό.
Για το 2027, οι προτεραιότητες αφορούν την απρόσκοπτη υλοποίηση έργων του ΕΣΠΑ 2021-2027, των Ταμείων Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων, του Στρατηγικού Σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και των λοιπών συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων. Στο εθνικό σκέλος, ο προγραμματισμός καλύπτει έργα του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2021-2025 και του νέου ΕΠΑ 2026-2030.
Η πορεία έως το 2030
Η πολυετής εικόνα προβλέπει προοδευτική αύξηση των ορίων του ΠΔΕ. Για το 2028 προβλέπονται 11,9 δισ. ευρώ, για το 2029 τα ποσά ανεβαίνουν στα 13 δισ. ευρώ και για το 2030 στα 14,2 δισ. ευρώ. Το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος προγραμματίζεται να αυξηθεί από 7 δισ. ευρώ το 2027 σε 10 δισ. ευρώ το 2030, ενώ οι εθνικοί πόροι από 3,6 δισ. ευρώ σε 4,2 δισ. ευρώ.
Οι μεγαλύτερες προβλέψεις για το 2027 αφορούν τον φορέα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με 2,89 δισ. ευρώ, ποσό στο οποίο περιλαμβάνονται 1,97 δισ. ευρώ για τις Περιφέρειες. Ακολουθούν το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών με 2,09 δισ. ευρώ, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με 922 εκατ. ευρώ, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με 900 εκατ. ευρώ και το υπουργείο Παιδείας με 715 εκατ. ευρώ.
Το κλείσιμο του Ταμείου Ανάκαμψης
Η εγκύκλιος συνδέει τον προγραμματισμό του 2027 με την ολοκλήρωση και το κλείσιμο των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης. Οι φορείς καλούνται να καταχωρίσουν εκτιμήσεις δαπανών για τα έργα του ΤΑΑ αποκλειστικά για το τρέχον έτος. Για ανακληθείσες εντάξεις με οικονομικές εκκρεμότητες από αναληφθείσες νομικές δεσμεύσεις, οι προβλέψεις δαπανών θα πρέπει να αποτυπωθούν στα οικεία Τομεακά Προγράμματα Ανάπτυξης και διακριτά για τα επόμενα έτη.
Ο σχεδιασμός για το 2027 συνοδεύεται από αυστηρό χρονοδιάγραμμα υποβολής προβλέψεων μέσω του e-ΠΔΕ. Οι φορείς υλοποίησης συμπληρώνουν τα στοιχεία τους τον Ιούλιο, ακολουθεί ο έλεγχος από τους φορείς πιστώσεων από τις 3 Αυγούστου έως τις 11 Σεπτεμβρίου και η οριστική υποβολή από τους φορείς χρηματοδότησης έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η έγκαιρη υποβολή αποτελεί προϋπόθεση για την έκδοση του αρχικού προγράμματος του φορέα.
Η εγκύκλιος θέτει παράλληλα στόχο επιτάχυνσης της φετινής εκτέλεσης. Οι φορείς καλούνται να υλοποιήσουν τουλάχιστον το 75% του προγράμματός τους έως το τέλος του πρώτου εννεαμήνου του 2026 και κατ’ ελάχιστον το 95% έως τις 30 Νοεμβρίου. Η στοχοθεσία επιδιώκει την πλήρη απορρόφηση των πόρων, την ομαλή ροή των πληρωμών μέσα στο έτος και την αποφυγή συσσώρευσής τους τον Δεκემბριο.
Στο πλαίσιο του μακροπρόθεσμου προγραμματισμού, προβλέπεται επίσης η έναρξη λειτουργίας εντός του 2026 του Μητρώου Καταγραφής και Παρακολούθησης Δαπανών Συντήρησης και Λειτουργίας. Το Μητρώο θα παρακολουθεί τη δυνατότητα των φορέων να καλύπτουν τις δαπάνες λειτουργίας και συντήρησης έργων υποδομής, με στόχο τη διαφύλαξη της οικονομικής βιωσιμότητας των δημόσιων επενδύσεων.
