Εάν δεν ξέρεις τι skills να αναπτύξεις στις μέρες μας, ξεκίνα να γράφεις. Είτε θέλεις να χτίσεις κάτι δικό σου, είτε χτίζεις ήδη κάτι δικό σου, χρειάζεται να γράψεις στη νέα ψηφιακή εποχή που ζούμε. Ακόμη και εάν δεν γνωρίζεις τι να γράψεις, ή δεν θεωρείς τον εαυτό σου συγγραφέα, χρειάζεται να γράψεις.
Το γράψιμο σου μαθαίνει πώς να σκέφτεσαι, πώς να μαθαίνεις οποιοδήποτε skill γρήγορα, και να προσελκύεις κοινό που υποστηρίζει τη δουλειά σου.
Αυτό καταλαβαίνεις ότι χρειάζεται εάν θέλεις να χτίσεις τη δική σου επιχείρηση, ή απλά να κάνεις οποιαδήποτε ανεξάρτητη εργασία με νόημα που σου φέρνει χρήματα online.
Στην εποχή του AI, η κριτική ικανότητα, η μάθηση, και η διανομή (το να βάζεις την αξία σου μπροστά στα μάτια των ανθρώπων, ώστε να έχεις την ευκαιρία να πληρωθείς) είναι τα πιο χρήσιμα skills.
Η γραπτή ομιλία λοιπόν σου επιτρέπει να εξασκηθείς σε όλα αυτά, όσο χτίζεις τον εαυτό σου online σαν να είσαι εσύ ο ίδιος το προϊόν.
Ποτέ δεν φανταζόμουν τον εαυτό μου σαν writer, ή γενικά δεν είχε περάσει ποτέ από το μυαλό μου σαν ιδέα ότι θα είμαι ο τύπος που γράφει. Αλλά σαν κάποιος που θέλει να γράψει τη δική του ιστορία και θέλει να πάρει τη ζωή στα χέρια του, κατάλαβα ότι χρειάζεται να γράψω.
Οι επιχειρηματίες γράφουν. Οι επενδυτές γράφουν. Τα στελέχη γράφουν. Οι υπάλληλοι γράφουν. Οι φίλοι σου γράφουν μηνύματα. Εσύ τους απαντάς πίσω και γράφεις.
Όλοι γράφουν σήμερα.
Εάν θέλεις να χτίσεις κάτι δικό σου, χρειάζεται να γράψεις emails, DMs, να κοινοποιήσεις τη δουλειά σου στα social media, να περιγράψεις τον εαυτό σου, να επικοινωνήσεις αυτά που πουλάς ξανά και ξανά. Όλα αυτά χρειάζεται να τα γράψεις.
Διαφορετικά, θα ξεστομίζεις ιδέες και σκέψεις από το μυαλό σου που δεν είναι καθαρές. Με άλλα λόγια απλά θα μιλάς αυτά που σκέφτεσαι και σου έρχονται κατευθείαν στο μυαλό και αυτό θα δηλώνει αδυναμία στους ανθρώπους που θα θέλεις να πουλήσεις, γιατί θα δείχνεις ότι δεν έχεις καθαρή σκέψη, και δεν μπορείς να κυριαρχήσεις στο μυαλό σου.
Είναι μόλις 8 η ώρα το πρωί που γράφω αυτό το essay. Καθισμένος στην καρέκλα του γραφείου μου σκεφτόμουν κάτι σήμερα: πόσο ευγνώμων νιώθω που έχω τη δυνατότητα να χτίζω τη μικρή μου επιχείρηση από το σπίτι μου, πίνοντας τον καφέ μου, με ανοιχτό air condition (ενώ έξω έχει σχεδόν καύσωνα), βάζοντας μια γλυκιά μελωδία με όμορφο τοπίο για μουσική, και μπαίνοντας κυριολεκτικά σε κατάσταση συγκέντρωσης.
Καμία άλλη δεξιότητα δεν μου δίνει τη δυνατότητα να γνωρίσω περισσότερο τον εαυτό μου, πέρα από το γράψιμο. Το γράψιμο με βοηθά να καταλάβω πού ήμουν, πού είμαι και πού πηγαίνω.
Μείνε μαζί μου μέχρι τέλος
Τα 10 εμπόδια που κρατάνε πίσω κάθε αρχάριο writer (και πώς να τα σπάσεις).
Αν έχεις κείμενα που τα ξεκίνησες και δεν τα ανέβασες ποτέ, δεν είσαι ο μόνος. Και δεν φταις εσύ.
Όλοι κολλάμε στα ίδια ακριβώς σημεία στην αρχή. Ο λόγος; Κουβαλάμε τους παλιούς κανόνες πάνω μας: ότι πρέπει πρώτα να γίνεις κάποια ιδιοφυΐα, και μετά να σου επιτραπεί να γράψεις. Ψέματα.
Να τα 10 εμπόδια, και η αλλαγή σκέψης για το καθένα:
1. Οι περισπασμοί. Πρέπει πρώτα να κάνω μια δουλειά. Να πάρω έναν φίλο. Κουράστηκα, θέλω να δω σειρά απόψε. Οι περισπασμοί είναι η αναβλητικότητα ντυμένη όμορφα. Το κόλπο: αντί να εκνευρίζεσαι με τη ζωή σου, γράψε γι’ αυτήν. Σταμάτα τα «δεν ξέρω», και ξεκίνα να αναζητάς απαντήσεις γράφοντας όλες τις σκέψεις σου σε ένα χαρτί ή στον υπολογιστή σου.
2. Το υπερβολικό editing. Κάθεσαι μισή ώρα να διαλέξεις αν θα πεις «καταπληκτικό» ή «εκπληκτικό». Δεν έχει σημασία στην αρχή. Τον πρώτο χρόνο, ξέχνα τη γραμματική και τα επίθετα. Βγάλε τις ιδέες σου έξω. Αφού δεις τι τραβάει τον κόσμο, τότε ξεκινάς να κρατάς αυτά που δουλεύουν.
3. Η τελειομανία. «Δεν είναι έτοιμο ακόμη.» Ωραία, πότε θα είναι; Το τέλειο δεν έρχεται ποτέ, απλά σε φρενάρει, την ώρα που όσοι απλά δημοσιεύουν σε προσπερνάνε. Δώσε στον εαυτό σου την άδεια να βγάλει τις ιδέες του έξω και ας μην νιώθει αρκετός. Ακόμη και αν νομίζεις ότι οι ιδέες σου δεν αξίζουν, σε παρακαλώ, γράψε. Σε ό,τι γράφεις, μαθαίνεις.
4. Η αναβλητικότητα. «Από αύριο.» Το μυστικό είναι μία καθημερινή συνήθεια. Αν χάσεις μια μέρα, δεν πειράζει, μην τρελαίνεσαι. Αλλά μην αφήσεις δύο μέρες στη σειρά, γιατί εκεί πεθαίνει η συνήθεια. Οι δύο μέρες γίνονται τρεις, και οι τρεις εβδομάδα και μήνας. Γύρνα την επόμενη μέρα.
5. Η αυτοπεποίθηση. Πώς χτίζεις σιγουριά ως writer; Γράφοντας. Οι περισσότεροι κάθονται και φαντάζονται αντί να ξεκινήσουν. Κανείς δεν ξεκίνησε σίγουρος. Η σιγουριά δεν είναι προϋπόθεση, είναι το αποτέλεσμα του ότι έγραψες. Γράφεις πρώτα, γίνεσαι καλός μετά. Πιστεύεις ότι όλοι όσοι ξεκίνησαν σαν writers, επιχειρηματίες, ή επενδυτές ήταν καλοί στην αρχή; Ούτε καν. Ήταν όλοι μέτριοι, και εξασκώντας τη συνήθεια έγιναν καλοί.
6. Η παραγωγή ιδεών. Φοβάσαι μη σου κλέψουν την ιδέα; Αυτός ο φόβος δείχνει ένα πράγμα: ότι δεν ξέρεις ακόμη να βγάζεις καινούριες ιδέες με άνεση, γι’ αυτό κρατιέσαι σφιχτά από τις λίγες που έχεις. Μάθε να παράγεις ιδέες κατά βούληση και καθημερινά, και ο φόβος εξαφανίζεται.
7. Το σύνδρομο του απατεώνα. Το νιώθεις γιατί σου έμαθαν να ταιριάξεις και να γίνεις καλύτερος από τον διπλανό. Άλλαξε το: μην προσπαθείς να γίνεις καλύτερος. Γίνε διαφορετικός. Πώς να είσαι απατεώνας, αν έφτιαξες κάτι εντελώς δικό σου; Δεν ανταγωνίζεσαι κανέναν. Είσαι μοναδικός. Το λέω και το ξαναλέω: ο κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και δυναμικός. Η αποστολή του κάθε ανθρώπου είναι να βρει αυτήν τη μοναδικότητα και τη δύναμη και να επιμείνει σε αυτήν. Δηλαδή, για όνομα του θεού.
8. Η συνέπεια. Οι περισσότεροι δεν έχουν πρόβλημα ταλέντου. Έχουν πρόβλημα πειθαρχίας και συνέπειας. Κλισέ, γιατί είναι αλήθεια. Όποιος άντεξε στον χρόνο, το κατάφερε γιατί δημιουργούσε πολλά, για πολύ καιρό. Η συνέπεια, από μόνη της, σε ξεχωρίζει. Και αυτό γιατί σε βάθος χρόνου φαίνεται το αποτέλεσμα του μεγάλου όγκου δράσεων.
9. Η επιλογή πλατφόρμας. Πού να γράφεις; Οπουδήποτε εκτός από δικό σου blog στην αρχή. Γράψε εκεί που είναι ήδη οι αναγνώστες: Substack, X, LinkedIn, Threads, Instagram, TikTok. Εκεί ο αλγόριθμος δουλεύει για σένα, ακόμη κι αν έχεις μηδέν ακόλουθους.
10. Η εύρεση χρόνου. «Δεν έχω χρόνο.» Να η αλήθεια για οτιδήποτε σημαντικό: τον χρόνο δεν τον βρίσκεις, τον φτιάχνεις. Ξεχώρισε τις ώρες που είσαι πιο καθαρός και λιγότερο πιθανό να σε ενοχλήσουν: πρωί, μεσημέρι ή βράδυ και κλείδωσέ τες. Είναι δικές σου. Προστάτεψέ τες, σαν να έχεις meeting με τον εαυτό σου, γιατί έχεις. Χρειάζεται να έχεις ένα συγκεκριμένο χρονικό block (4 ώρες βαθιάς συγκεντρωτικής δουλειάς καθημερινά) αν θέλεις να πετύχεις σε οτιδήποτε κάνεις.
Αν αναγνώρισες τον εαυτό σου σε κάποια από αυτά, χαλάρωσε. Ανήκεις στην πλειοψηφία: αυτά ακριβώς κρατάνε τους περισσότερους (και εμένα στην αρχή εννοείται) από το να γράψουν και να πατήσουν publish.
Η καλή είδηση; Όλα διορθώνονται. Μόλις ξεκινήσεις.
Κάθε αρχή και δύσκολη που λένε, αλλά η μαγεία κρύβεται στη δουλειά που αποφεύγεις να κάνει
5 λόγοι που το γράψιμο online αλλάζει τη ζωή σου (όχι μόνο το εισόδημά σου).
Γιατί θέλεις να γράφεις online;
Μπορεί να θες να χτίσεις κοινό, όπως κάποιοι που βλέπεις γύρω σου. Μπορεί να θες να τραβήξεις προσοχή στη δουλειά ή την υπηρεσία σου. Μπορεί, απλά, να έχεις χρόνια σκέψεις και εμπειρίες μέσα σου και να ένιωσες έτοιμος να τις μοιραστείς, γιατί αυτή είναι η ανάγκη σου.
Όποιος κι αν είναι ο λόγος σου, θέλω να ξέρεις κάτι: αυτό είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.
Να τα 5 οφέλη που κανείς δεν σου λέει, μέχρι να ξεκινήσεις.
1. Χτίζεις μία συνήθεια, και μετά χτίζεις τα πάντα.
Το να μαζεύεις τις σκέψεις σου, να τις γράφεις και να πατάς publish δεν είναι απλά γράψιμο. Είναι μια καθημερινή δέσμευση να δουλεύεις πάνω στον εαυτό σου.
Η συνέπεια στο γράψιμο ρέει και στα υπόλοιπα πράγματα στη ζωή σου. Φέρνει αυτοπεποίθηση. Σε κάνει να βλέπεις καθαρά τις δικαιολογίες σου, και άρα και τους τρόπους που μπαίνεις μόνος σου εμπόδιο στη ζωή σου.
Μην υποτιμάς ποτέ τι μπορεί να κάνει μία μικρή πράξη, κάθε μέρα, σε ολόκληρη τη ζωή σου.
2. Όσο περισσότερο γράφεις, τόσο περισσότερα έχεις να πεις.
Ακούγεται ανάποδο, αλλά είναι αλήθεια.
Οι περισσότεροι ξεκινούν νομίζοντας ότι έχουν δυο-τρία πράγματα να πουν. Και μόλις μπουν στη διαδικασία, ανακαλύπτουν ότι κάθε ιδέα που γράφουν ξεκλειδώνει τρεις καινούριες.
Πριν ξεκινήσεις: δεν έχω και πολλά να πω. Αφού ξεκινήσεις: έχω πάρα πολλά που θέλω να πω.
Το γράψιμο δεν αδειάζει το μυαλό σου. Το γεμίζει.
3. Πολλαπλασιάζεις τον εαυτό σου.
Σκέψου πόσες φορές λες την ίδια ιστορία. Σε κάθε γνωριμία, σε κάθε τηλέφωνο, εξηγείς ξανά τα ίδια για το ποιος είσαι και τι κάνεις. Κάθε φορά, από την αρχή. Χειροκίνητα.
Όταν γράφεις online, τα λες μία φορά, και όποιος το διαβάσει, πλέον σε ξέρει.
Έτσι, αντί να ξεκινάς κάθε κουβέντα από το μηδέν, ο κόσμος έρχεται ήδη ενημερωμένος. Σε έψαξε, σε διάβασε, σε εμπιστεύεται πριν καν σου μιλήσει. Ξεκινάς από εντελώς άλλο σημείο.
4. Σταματάς να κυνηγάς ευκαιρίες. Αρχίζουν να έρχονται σε σένα.
Κάτι περίεργο συμβαίνει όταν γράφεις σταθερά: ο κόσμος σε προσεγγίζει.
Γράφεις για το αντικείμενο σου, και οι σωστοί άνθρωποι: πελάτες, συνεργάτες, μέντορες, σε βρίσκουν. Γιατί εσύ ήσουν αυτός που άνοιξε την κουβέντα.
Οι περισσότεροι δεν δημιουργούν ποτέ. Καταναλώνουν, σκρολάρουν, παρακολουθούν από μακριά. Το γεγονός και μόνο ότι εσύ επιλέγεις να συμμετέχεις σε βάζει ήδη στο κορυφαίο 1%.
Δεν χρειάζεται να είσαι διάσημος. Ούτε ιδιοφυΐα. Το μόνο που σε βγάζει από το 99% και σε πάει στο 1% είναι μία επιλογή: να δράσεις.
5. Συνδέεσαι με ανθρώπους που αλλιώς δεν θα έφτανες ποτέ.
Θες να συνδεθείς με τους κορυφαίους του χώρου σου;
Γίνε κι εσύ ένας από αυτούς.
Μόλις αρχίσεις να γράφεις, σε βλέπουν διαφορετικά. Από καταναλωτής, έγινες δημιουργός. Και οι δημιουργοί αγαπούν να συνδέονται με άλλους δημιουργούς. Δεν υπάρχει άλλος πραγματικός τρόπος να μπεις στον κύκλο τους, παρά να μπεις στο παιχνίδι.
Το γράψιμο online είναι από τα λίγα πράγματα που μπορούν πραγματικά να αλλάξουν την πορεία σου. Επαγγελματικά και προσωπικά.
Και το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να ξεκινήσεις.
Και όχι, αυτή η δεξιότητα δεν θα καλυφθεί από το AI, γιατί οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να γράφουν σε ανθρώπους και να αναζητούν το αληθινό.
Σε προκαλώ να μπεις στο LinkedIn και να παρατηρήσεις κάτι: ανθρώπους να γράφουν σε comments, posts, DMs με AI. Αυτό φαίνεται.
Και ο κόσμος δεν θέλει να βλέπει και να μιλά με ρομπότ, αλλά με ανθρώπους.
Το θέμα είναι ποιος αναπτύσσει την κριτική ικανότητα να συνεργάζεται με το AI και να κάνει τη δουλειά του πιο εύκολη, όχι να του κάνει τη δουλειά το AI. Ο γνήσιος writer στο τέλος κερδίζει.
Αν ξεκινούσα από το μηδέν σήμερα, τι θα έκανα;
Για να το κρατήσω απλό, υπόθεσε δύο πράγματα. Ότι έχω μια σταθερή δουλειά που μου καλύπτει τα έξοδα. Και ότι δεν έχω ούτε έναν follower. Μηδέν κοινό, μηδέν όνομα, από την αρχή.
Να τι θα έκανα, βήμα βήμα.
1. Θα διάλεγα μία πλατφόρμα και θα έγραφα. Μόνο μία. Κάθε μέρα, για 30 μέρες. Χωρίς δικαιολογίες. Δεν φεύγω από εδώ μέχρι να κλείσω έναν ολόκληρο μήνα σταθερής, καθημερινής γραφής. Threads, LinkedIn & Instagram είναι καλή αρχή για αρχάριους. Εκεί έχει readers και ο κόσμος αναζητά το αληθινό.
2. Θα ξεκινούσα newsletter, χωρίς να σταματήσω το πρώτο. Μία δημοσίευση την εβδομάδα. Παράλληλα κρατάω τον ρυθμό μου στα social media. Μένω εδώ μέχρι να τρέξω και τα δύο μαζί για 6 συνεχόμενες εβδομάδες. Θα άνοιγα λογαριασμό στο Substack που είναι δωρεάν. Η email list είναι προτεραιότητα. Διάβασε αυτό το άρθρο για περισσότερα:
To καλύτερο one-person business μοντέλο για αρχάριους.
Sensible people get paid for doing what they enjoy doing. — Alan Watts
3. Μετά, και μόνο μετά, θα πουλούσα υπηρεσία. Outreach και δωρεάν consulting σε γνωστούς και μη γνωστούς, μέχρι να κλείσω 2 πελάτες, στα 700-1000 τον μήνα ο καθένας.
4. Τώρα έχω βάση. Μια οργανική μηχανή που δουλεύει μόνη της και ανατοκίζεται: social media + εβδομαδιαίο newsletter. Και δύο πελάτες που με πληρώνουν. Αυτό είναι το θεμέλιο.
Και από εδώ, ανοίγουν όλοι οι δρόμοι.
Μπορώ να μεγαλώσω το agency, δίνοντας περισσότερο χρόνο για περισσότερα λεφτά.
Μπορώ να κρατήσω το εισόδημα από τους πελάτες και να ρίξω το βάρος στο δικό μου περιεχόμενο, να χτίσω κοινό.
Καθώς μεγαλώνει το κοινό, παίρνω ό,τι έμαθα από τους πελάτες και το κάνω ένα ομαδικό πρόγραμμα, ένα cohort, που περνάω ένα group ανθρώπων.
Αυτό το cohort μετά γίνεται ψηφιακό προϊόν. Ή το επαναλαμβάνω ξανά και ξανά.
Θα μπορούσα να σου δείξω 20+ δρόμους εδώ. Ο καθένας εξαρτάται από τους στόχους σου, τον χρόνο σου, τα προβλήματα που θες να λύσεις.
Αλλά αν ξεκινάς τώρα και ψάχνεις τη σωστή βάση, αυτή είναι. Γιατί δεν σε κλειδώνει σε έναν δρόμο. Σου τους ανοίγει όλους.
Ωραία όλα αυτά, αλλά τι θα γράψω και πώς θα γράψω; Αυτό θα αναλύσω παρακάτω.
Αλλά, πρώτα διάλεξε niche. Niches σχετικά με υγεία, πλούτο, σχέσεις (ανάλογα πού ειδικεύεσαι). Ύστερα, εστίασε στις πρώτες 800 λέξεις. Αυτό θα είναι το πρώτο σου essay γραμμένο. 800 λέξεις. Τίποτα παραπάνω, τίποτα λιγότερο.
Ο Κανόνας των 250 Λέξεων.
Ξέρεις πώς γράφεται ένα άρθρο 800 λέξεων; 250 λέξεις τη φορά. Ξέρεις πώς γράφεται ένα κείμενο 3.000 λέξεων; 250 λέξεις τη φορά. Ξέρεις πώς γράφεται ένα βιβλίο 60.000 λέξεων; 250 λέξεις τη φορά.
Ένα από τα μεγαλύτερα μυστικά του γραψίματος είναι αυτό: το καλό κείμενο δεν βγαίνει μονομιάς. Ούτε από τη μια μέρα στην άλλη. Βγαίνει κομμάτι-κομμάτι, λίγο-λίγο, μέρα με τη μέρα.
Και οι καλύτεροι δεν γράφουν περισσότερο από τους άλλους. Γράφουν πιο συχνά.
Το ξέρω γιατί το έζησα ο ίδιος.
Τα τελευταία 2 χρόνια χτίζω το newsletter μου (προηγουμένως σαν trading philosophy, λίγους μήνες από το προσωπικό μου προφίλ). Δεν έγινε σε μια νύχτα. Ένα κείμενο τη βδομάδα, μία σκέψη τη φορά, μέχρι που σιγά σιγά μαζεύτηκε μια κοινότητα 300+ ανθρώπων που διαβάζουν αυτά που γράφω. Το ίδιο και στα social: μέσα σε 6 μήνες πέρασα από 1.000 σε 30.000 followers, όχι με ένα viral χτύπημα, αλλά με το να εμφανίζομαι κάθε μέρα. Και πάνω σε όλο αυτό, τώρα χτίζω το agency service μου. Θα μάθεις περισσότερα σε επόμενο άρθρο.
Τίποτα από αυτά δεν έγινε μαζεμένα. Έγινε 250 λέξεις τη φορά.
Γι’ αυτό θέλω να σου δώσω έναν κανόνα που θα σου βγάλει την πίεση από πάνω:
Μη σκέφτεσαι το βιβλίο. Σκέψου τις 250 λέξεις.
Δεν χρειάζεται να ξεκινήσεις με ένα αριστούργημα 5.000 λέξεων. Το μόνο που χρειάζεται είναι να μοιραστείς μία ουσιαστική στιγμή. Μία ιδέα. Μία οπτική. Μία εμπειρία που έζησες.
Αυτό μπορείς να το κάνεις, σωστά;
Ο καθένας μπορεί να γράψει 250 λέξεις.
Στην αρχή θα σου φανεί ότι ξεκινάς μικρά. Μέτρα όμως τι γίνεται όταν το κρατήσεις:
250 λέξεις σήμερα + 250 αύριο = 500. Σχεδόν ένα κανονικό άρθρο.
Άλλες 250 τη μεθεπόμενη, και είσαι στον δρόμο για ένα μεγάλο κείμενο.
Λίγους μήνες μετά, έχεις υλικό για ένα eBook ή ένα email course.
Και λίγο αργότερα, χωρίς να το καταλάβεις, έχεις υλικό για ένα ολόκληρο βιβλίο.
Το βιβλίο μπορείς να το μετατρέψεις σε digital product, cohorts, paid newsletter & online community. Μέσα σε όλα αυτά να μετατρέψεις τον εαυτό σου σε επιχείρηση, όπου λύνεις πραγματικά προβλήματα που είναι χρήσιμα για τους ανθρώπους, και τελικά ορίζεις ο ίδιος τη ζωή σου, και ζεις ελεύθερα.
Το να γράφεις 250 λέξεις τη μέρα είναι απαιτητικό, αλλά εφικτό. Κι εκεί ακριβώς κρύβεται το νόημα.
Δεν είναι τόσο δύσκολο που να μην το κάνει κανείς. Δεν είναι τόσο εύκολο που να μη σε ανταμείβει.
Κάθεται ακριβώς στο γλυκό σημείο που σε σπρώχνει να γίνεσαι καλύτερος κάθε μέρα.
Το ταξίδι των 1.000 μιλίων ξεκινά με ένα βήμα. Το δικό σου ξεκινά με 250 λέξεις.
ράφει ο Νίκος Κώστογλου, Writer on Discipline & the One-Person Business – nikoskostoglou.substack.com.
The discipline guy who writes and turning discipline into words, and words into income.
