Η χρήση της πυρηνικής ενέργειας θα μπορούσε να υπερτριπλασιαστεί έως το 2060, εκτιμά ο Ραφαέλ Γκρόσι, γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA). Παρουσιάζοντας την ετήσια έκθεση του οργανισμού στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, συνέδεσε αυτή την προοπτική με τον εξηλεκτρισμό, τα κέντρα δεδομένων για την τεχνητή νοημοσύνη και το ενδιαφέρον των τεχνολογικών εταιρειών για αξιόπιστη ηλεκτρική ενέργεια χωρίς εκπομπές άνθρακα.
Όλο και περισσότερες χώρες αντιμετωπίζουν την πυρηνική ενέργεια ως βασικό μέσο ενίσχυσης της ενεργειακής τους ασφάλειας, ανέφερε ο ίδιος. Το 2025, περισσότεροι από 400 αντιδραστήρες σε περισσότερες από 30 χώρες παρήγαγαν το 10% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας και το ένα τέταρτο της ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Περισσότεροι από 60 αντιδραστήρες υπό κατασκευή
Περισσότεροι από 60 νέοι αντιδραστήρες βρίσκονται υπό κατασκευή, ενώ οι προβολές για τη μελλοντική πυρηνική ισχύ έχουν αναθεωρηθεί έντονα προς τα πάνω, τόνισε ο επικεφαλής του IAEA. Ως προς την ασφάλεια, ο Γκρόσι τοποθέτησε την πυρηνική ενέργεια στο ίδιο επίπεδο με την ηλιακή και υποστήριξε ότι υπερτερεί των υπόλοιπων επιλογών.
Η προοπτική διεύρυνσης της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας συνοδεύτηκε από προειδοποιήσεις για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και την εξάπλωση των πυρηνικών όπλων. Ο Γκρόσι χαρακτήρισε πρωτοφανείς τις απειλές που δημιουργεί ο πόλεμος στην Ουκρανία και αναφέρθηκε σε ανησυχητικές πληροφορίες για συζητήσεις περί απόκτησης πυρηνικών όπλων σε άλλες χώρες, τις οποίες απέφυγε να κατονομάσει.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια, τον μεγαλύτερο της Ευρώπης, ο οποίος παραμένει, όπως προειδοποίησε, σε επισφαλή κατάσταση. Οι συχνές διακοπές ηλεκτροδότησης, τα περιορισμένα αποθέματα ντίζελ για την εφεδρική τροφοδοσία και η στρατιωτική δραστηριότητα απειλούν τόσο την εγκατάσταση όσο και τους ανθρώπους που εργάζονται εκεί.
Στη Βόρεια Κορέα, το πυρηνικό πρόγραμμα του ηγέτη της χώρας Κιμ Γιονγκ Ουν συνεχίζει να διευρύνεται χωρίς εποπτεία από τον IAEA. Ο Γκρόσι το παρουσίασε ως προειδοποίηση για τις συνέπειες της παραβίασης των ορίων που θέτουν οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι οποίες απαγορεύουν την παραγωγή πυρηνικών όπλων.
Οι εκκρεμότητες στη Συρία και το αίτημα για το Ιράν
Για τη Συρία, ο επικεφαλής του οργανισμού ανέφερε ουσιαστική πρόοδο στη διευκρίνιση και επίλυση εκκρεμών ερωτημάτων γύρω από τις πυρηνικές δραστηριότητες της χώρας, έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες αβεβαιότητας. Απέδωσε την πρόοδο στις επαφές με την κυβέρνηση του μεταβατικού προέδρου Άχμαντ αλ Σάρα.
Ο ίδιος είχε γνωστοποιήσει ότι η κυβέρνηση του πρώην προέδρου Μπασάρ Άσαντ κατασκεύαζε πυρηνικό αντιδραστήρα με διαμόρφωση κατάλληλη για την παραγωγή σχάσιμου υλικού, με πιθανή χρήση σε πυρηνικά όπλα. Η κυβέρνηση Άσαντ ανατράπηκε τον Δεκέμβριο του 2024 από δυνάμεις της αντιπολίτευσης υπό την ηγεσία του αλ Σάρα.
Για το Ιράν, ο Γκρόσι δήλωσε ότι έχει ολοκληρωθεί η αναγκαία τεχνική εργασία για μια διπλωματική συμφωνία και κάλεσε τα εμπλεκόμενα μέρη να εντείνουν τις προσπάθειές τους. Έθεσε ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα οποιασδήποτε συμφωνίας τον επαληθευτικό ρόλο του IAEA και ζήτησε την ταχεία επιστροφή των επιθεωρητών του στο Ιράν, με επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
